John, Chapter 13 (Codex Bezae)
Introduction
John 13 from Codex Bezae (Codex Cantabrigiensis, 5th c.), the most important Western text manuscript. A bilingual Greek/Latin codex containing the Gospels and Acts, held at Cambridge University Library.
Codex Bezae is bilingual: at each opening the Greek is on the left-hand (verso) page and the Latin on the facing right-hand (recto) page. Only the Greek pages are shown here; the Latin column is not included.
Greek text: a diplomatic transcription of Codex Bezae made by the Institut für Neutestamentliche Textforschung (INTF), Münster, for the New Testament Virtual Manuscript Room (NTVMR), published under a Creative Commons Attribution 4.0 licence. It gives the letters as the first scribe wrote them: no accents or breathings, the scribe's own spelling, and the sacred names in their contracted form (θς for θεος, ις for ιησους, κς for κυριος; the overline is not reproduced). Corrections by later hands are not shown. Letters in square brackets are not legible on the page and were restored by the transcribers, a dot under a letter marks an uncertain reading, and [...] marks text lost to damage. Beneath each section, for comparison, is Tischendorf's 8th critical edition (1869). Where the two differ, the transcription is what the manuscript says. Each section is shown with the page on which the transcription places its verses.
What survives and what is shown: Codex Bezae has lost leaves. In the Greek pages Matthew 1:1-20 (to μη φοβηθης), 6:20-9:2, 27:2-12 and John 1:16-3:26 are missing in whole or in part: Matthew 1:20, 6:20, 9:2, 27:12, John 1:16 and 3:26 survive only in part, and Matthew 27:2 only as a torn fragment. The surviving part of each edge verse is marked in both columns, and the verses in between are not shown. A few leaves were replaced by a later scribe; pages from these supplementary leaves are marked "supplement". This library so far shows only Matthew and John from the codex; its Mark, Luke and Acts are not included.
How was this verified? (Provenance)
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 1-6 on fol. 154v; verse 6 continues on fol. 155v (which begins 'τους ποδας').
1προ δε της εορτης του πασχα ειδως ο ιης οτι παρην αυτου η ωρα ινα μεταβη εκ του κοσμου τουτου προς τον πατερα αγαπησας τους ιδιους τους εν τω κοσμω εις τελος ηγαπησεν αυτους · 2και δειπνου γενομενου του διαβολου ηδη βεβληκοτος ις την καρδιαν ιουδα σιμωνος απο καρυωτου ινα παραδοι αυτον 3ειδως οτι παντα δεδωκεν αυτω · ο πατηρ εις τας χειρας και οτι απο θυ εξηλθεν και οτι προς τον θν υπαγει 4εγειρεται εκ του δειπνου και τιθησιν τα ιματια αυτου και λαβων λεντιον διεζωσεν εαυτον 5ειτα λαβων υδωρ βαλλει εις τον νιπτηρα και ηρξατο νιπτειν τους ποδας των μαθητων αυτου και εκμασσειν τω λεντιω ω ην διεσζωσμενος 6ερχεται ουν προς τον πετρον σιμωνα λεγει αυτω εκεινος κε συ μου νιπτεις τους ποδας
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
1Πρὸ δὲ τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἦλθεν αὐτοῦ ἡ ὥρα ἵνα μεταβῇ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου πρὸς τὸν πατέρα, ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς. 2καὶ δείπνου γινομένου, τοῦ διαβόλου ἤδη βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν ἵνα παραδοῖ αὐτὸν Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτης, 3εἰδὼς ὅτι πάντα ἔδωκεν αὐτῷ ὁ πατὴρ εἰς τὰς χεῖρας καὶ ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθεν καὶ πρὸς τὸν θεὸν ὑπάγει, 4ἐγείρεται ἐκ τοῦ δείπνου καὶ τίθησιν τὰ ἱμάτια, καὶ λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑαυτόν· 5εἶτα βάλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἦν διεζωσμένος. 6ἔρχεται οὖν πρὸς Σίμωνα Πέτρον· λέγει αὐτῷ· κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας;
1Now before the feast of the passover, when Jesus knew that his hour was come that he should depart out of this world unto the Father, having loved his own which were in the world, he loved them unto the end. 2And supper being ended, the devil having now put into the heart of Judas Iscariot, Simon’s son, to betray him; 3Jesus knowing that the Father had given all things into his hands, and that he was come from God, and went to God; 4He riseth from supper, and laid aside his garments; and took a towel, and girded himself. 5After that he poureth water into a bason, and began to wash the disciples’ feet, and to wipe them with the towel wherewith he was girded. 6Then cometh he to Simon Peter: and Peter saith unto him, Lord, dost thou wash my feet?
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 7-13 on fol. 155v.
7απεκριθη ιης και ειπεν αυτω ο εγω ποιω συ ουκ οιδας αρτι γνωση δε μετα ταυτα 8λεγει αυτω πετρος κε ου μη μου νιψεις τους ποδας εις τον αιωνα απεκριθη ιης εαν μη νιψω σε ουκ εχεις μερος μετ εμου 9λεγει αυτω πετρος κε μη μονον τους ποδας αλλα και τας χειρας και την καιφαλην 10λεγει αυτω ο ιης ο λελουμενος ου χρειαν εχει την κεφαλην νιψασθαι ει μη τους ποδας μονον εστιν γαρ καθαρος ολος και υμεις καθαροι εστε αλλ ουχι παντες 11ηδει γαρ ιης τον παραδιδοντα αυτον 12οτε ουν ενιψεν τους ποδας αυτων και ελαβεν τα ιματια αναπεσων παλιν ειπεν αυτοις γεινωσκεται τι πεποιηκα υμειν 13υμεις φωνειτε με ο διδασκαλος και ο κς και καλως λεγετε ειμι γαρ ·
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
7ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὃ ἐγὼ ποιῶ σὺ οὐκ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα. 8λέγει αὐτῷ Πέτρος· οὐ μὴ νίψῃς μου τοὺς πόδας εἰς τὸν αἰῶνα. ἀπεκρίθη Ἰησοῦς αὐτῷ· ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ’ ἐμοῦ. 9λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος· κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν. 10λέγει αὐτῷ Ἰησοῦς· ὁ λελουμένος οὐκ ἔχει χρείαν νίψασθαι, ἀλλ’ ἔστιν καθαρὸς ὅλος· καὶ ὑμεῖς καθαροί ἐστε, ἀλλ’ οὐχὶ πάντες. 11ᾔδει γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν· διὰ τοῦτο εἶπεν ὅτι οὐχὶ πάντες καθαροί ἐστε. 12Ὅτε οὖν ἔνιψεν τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἔλαβεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἀνέπεσεν πάλιν, εἶπεν αὐτοῖς· γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν; 13ὑμεῖς φωνεῖτέ με· ὁ διδάσκαλος καὶ ὁ κύριος, καὶ καλῶς λέγετε· εἰμὶ γάρ.
7Jesus answered and said unto him, What I do thou knowest not now; but thou shalt know hereafter. 8Peter saith unto him, Thou shalt never wash my feet. Jesus answered him, If I wash thee not, thou hast no part with me. 9Simon Peter saith unto him, Lord, not my feet only, but also my hands and my head. 10Jesus saith to him, He that is washed needeth not save to wash his feet, but is clean every whit: and ye are clean, but not all. 11For he knew who should betray him; therefore said he, Ye are not all clean. 12So after he had washed their feet, and had taken his garments, and was set down again, he said unto them, Know ye what I have done to you? 13Ye call me Master and Lord: and ye say well; for so I am.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 14-19 on fol. 155v; verse 19 continues on fol. 156v (which begins 'ινα οταν γενηται').
14ει ουν εγω ενιψα τους ποδας υμων ο κς και ο διδασκαλος ποσω μαλλον και υμεις οφειλετε αλληλων νιπτειν τους ποδας 15υποδειγμα γαρ εδωκα υμειν ινα καθως εγω εποιησα υμειν και υμεις ποιειτε · 16αμην αμην λεγω υμειν ουκ εστιν δουλος μειζων του κυ αυτου ουδε αποστολος μειζων του πεμψαντος αυτον 17ει ταυτα οιδατε μακαριοι εστε · εαν ποιητε αυτα 18ου περι παντων υμων λεγω εγω οιδα ους εξελεξαμην αλλ ινα πληρωθη η γραφη ο τρωγων μετ εμου τον αρτον επηρεν επ εμε την πτερναν αυτου 19απ αρτι λεγω υμειν προ του γενεσθαι ινα οταν γενηται πιστευσηται οτι εγω ειμι
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
14εἰ οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας ὁ κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας· 15ὑπόδειγμα γὰρ δέδωκα ὑμῖν, ἵνα καθὼς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν καὶ ὑμεῖς ποιῆτε. 16ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ οὐδὲ ἀπόστολος μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν. 17εἰ ταῦτα οἴδατε, μακάριοί ἐστε ἐὰν ποιῆτε αὐτά. 18οὐ περὶ πάντων ὑμῶν λέγω· ἐγὼ οἶδα τίνας ἐξελεξάμην· ἀλλ’ ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ· ὁ τρώγων μετ’ ἐμοῦ τὸν ἄρτον ἐπῆρκεν ἐπ’ ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ. 19ἀπάρτι λέγω ὑμῖν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ἵνα πιστεύσητε ὅταν γένηται ὅτι ἐγώ εἰμι.
14If I then, your Lord and Master, have washed your feet; ye also ought to wash one another’s feet. 15For I have given you an example, that ye should do as I have done to you. 16Verily, verily, I say unto you, The servant is not greater than his lord; neither he that is sent greater than he that sent him. 17If ye know these things, happy are ye if ye do them. 18I speak not of you all: I know whom I have chosen: but that the scripture may be fulfilled, He that eateth bread with me hath lifted up his heel against me. 19Now I tell you before it come, that, when it is come to pass, ye may believe that I am he.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 20-26 on fol. 156v.
20αμην αμην λεγω υμειν ο λαμβανων εαν τινα πεμψω εμε λαμβανει και ο λαμβανων εμε λαμβανει τον πεμψαντα με · 21ταυτα ειπων ο ιης εταραχθη τω πνι και εμαρτυρησεν και ειπεν αμην αμην λεγω υμειν οτι εις εξ υμων παραδωσει με · 22εβλεπον ουν εις αλληλους οι μαθηται απορουντες περι τινος λεγει 23ην δε ανακειμενος εις εκ των μαθητων αυτου εν τω κολπω του ιηυ ον και ηγαπα ο ιης 24νευει ουν τουτω σιμων πετρους πυθεσθαι τις αν ειη ουτος περι ου λεγει 25επιπεσων ουν εκεινος επι το στηθος του ιηυ λεγει αυτω κε τις εστιν 26αποκρεινεται αυτω ο ιης και λεγει εκεινος εστιν ω αν εγω ενβαψας το ψωμιον επιδωσω · και βαψας το ψωμιον διδωσιν ιουδα σιμωνος απο καρυωτου
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
20ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ λαμβάνων ἄν τινα πέμψω ἐμὲ λαμβάνει, ὁ δὲ ἐμὲ λαμβάνων λαμβάνει τὸν πέμψαντά με. 21Ταῦτα εἰπὼν Ἰησοῦς ἐταράχθη τῷ πνεύματι καὶ ἐμαρτύρησεν καὶ εἶπεν· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. 22ἔβλεπον εἰς ἀλλήλους οἱ μαθηταί, ἀπορούμενοι περὶ τίνος λέγει. 23ἦν ἀνακείμενος εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Ἰησοῦ, ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς· 24νεύει οὖν τούτῳ Σίμων Πέτρος καὶ λέγει αὐτῷ· εἰπὲ τίς ἐστιν περὶ οὗ λέγει. 25ἐπιπεσὼν οὖν ἐκεῖνος οὕτως ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ λέγει αὐτῷ· κύριε, τίς ἐστιν; 26ἀποκρίνεται ὁ Ἰησοῦς, ἐκεῖνός ἐστιν ᾧ ἐγὼ βάψω τὸ ψωμίον καὶ δώσω αὐτῷ. βάψας οὖν τὸ ψωμίον λαμβάνει καὶ δίδωσιν Ἰούδᾳ Σίμωνος Ἰσκαριώτου.
20Verily, verily, I say unto you, He that receiveth whomsoever I send receiveth me; and he that receiveth me receiveth him that sent me. 21When Jesus had thus said, he was troubled in spirit, and testified, and said, Verily, verily, I say unto you, that one of you shall betray me. 22Then the disciples looked one on another, doubting of whom he spake. 23Now there was leaning on Jesus’ bosom one of his disciples, whom Jesus loved. 24Simon Peter therefore beckoned to him, that he should ask who it should be of whom he spake. 25He then lying on Jesus’ breast saith unto him, Lord, who is it? 26Jesus answered, He it is, to whom I shall give a sop, when I have dipped it. And when he had dipped the sop, he gave it to Judas Iscariot, the son of Simon.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 27-32 on fol. 156v; verse 32 continues on fol. 157v (which begins 'και συ ε').
27και εισηλθεν εις εκεινον σατανας · κ λεγει αυτω ο ιης ο ποιεις ποιης ταχειον 28τουτο δε ουδεις εγνο̣ι̣ των ανακειμενων προς τι ειπεν αυτω 29τινες γαρ εδοκουν οτι το γλωσσοκομον ειχεν ο ιουδας οτι λεγει αυτω ο ιουδας αγορασον ων χρειαν εχομεν εις την εορτην η τοις πτωχοις ινα τι δοι 30λαβων ουν το ψωμειον εκεινος εξηλθεν ευθυς ην δε νυξ · 31οτε ουν εξηλθεν λεγει ο ιης νυν εδοξασθη ο υιος του ανθρωπου και ο θς εδοξασθη εν αυτω 32και ο θς δοξασει αυτον εν εαυτω και ευθυς και συ ε δοξασει αυτον
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
27καὶ μετὰ τὸ ψωμίον, τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον ὁ σατανᾶς. λέγει οὖν αὐτῷ Ἰησοῦς· ὃ ποιεῖς ποίησον τάχιον. 28τοῦτο δὲ οὐδεὶς ἔγνω τῶν ἀνακειμένων πρὸς τί εἶπεν αὐτῷ· 29τινὲς γὰρ ἐδόκουν, ἐπεὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχεν Ἰούδας, ὅτι λέγει αὐτῷ Ἰησοῦς, ἀγόρασον ὧν χρείαν ἔχομεν εἰς τὴν ἑορτήν, ἢ τοῖς πτωχοῖς ἵνα τι δῷ. 30λαβὼν οὖν τὸ ψωμίον ἐκεῖνος ἐξῆλθεν εὐθύς· ἦν δὲ νύξ. 31Ὅτε οὖν ἐξῆλθεν λέγει Ἰησοῦς· νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ. 32εἰ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ, καὶ ὁ θεὸς δοξάσει αὐτὸν ἐν αὐτῷ, καὶ εὐθὺς δοξάσει αὐτόν.
27And after the sop Satan entered into him. Then said Jesus unto him, That thou doest, do quickly. 28Now no man at the table knew for what intent he spake this unto him. 29For some of them thought, because Judas had the bag, that Jesus had said unto him, Buy those things that we have need of against the feast; or, that he should give something to the poor. 30He then having received the sop went immediately out: and it was night. 31Therefore, when he was gone out, Jesus said, Now is the Son of man glorified, and God is glorified in him. 32If God be glorified in him, God shall also glorify him in himself, and shall straightway glorify him.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 33-38 on fol. 157v.
33τεκνεια ετι μεκρον μεθ υμων ειμι ζητησετε με και καθως ειπον τοις ιουδαιοις οπου εγω υπαγω υμεις ου δυνασθαι ελθειν και υμειν λεγω αρτι 34εντολην καινην διδωμι υμειν ινα αγαπατε αλληλους καθως καγω ηγαπησα υμας ινα και υμεις αλλαπατε αλληλους 35εν τουτω γαρ γνωσονται παντες οτι εμοι μαθηται εστε εαν αγαπην εχητε εν αλληλοις · 36λεγει αυτω σιμων πετρος κε που υπαγεις · λεγει αυτω ο ιης οπου εγω υπαγω ου δυνασαι μοι συνακολουθησαι αρτι υστερον δε μοι ακολουθησεις 37λεγει αυτω κε δια τι ου δυναμαι σοι νυν ακολουθησαι αρτι την ψυχην μου υπερ σου θησω 38απεκρειθη ιης και ειπεν αυτω την ψυχην σου υπερ εμου θησεις · αμην αμην λεγω σου οτι ου μη αλεκτωρ φωνησει εως ου αρνηση με τρις ·
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
33τεκνία, ἔτι μικρὸν μεθ’ ὑμῶν εἰμί· ζητήσετέ με, καὶ καθὼς εἶπον τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν, καὶ ὑμῖν λέγω ἄρτι. 34ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους· καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. 35ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις. 36Λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος· κύριε, ποῦ ὑπάγεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· ὅπου ἐγὼ ὑπάγω οὐ δύνασαί μοι νῦν ἀκολουθῆσαι, ἀκολουθήσεις δὲ ὕστερον. 37λέγει αὐτῷ Πέτρος· κύριε, διατί οὐ δύναμαί σοι ἀκολουθῆσαι ἄρτι; τὴν ψυχήν μου ὑπὲρ σοῦ θήσω. 38ἀποκρίνεται Ἰησοῦς· τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ ἐμοῦ θήσεις; ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἀλέκτωρ φωνήσῃ ἕως οὗ ἀρνήσῃ με τρίς.
33Little children, yet a little while I am with you. Ye shall seek me: and as I said unto the Jews, Whither I go, ye cannot come; so now I say to you. 34A new commandment I give unto you, That ye love one another; as I have loved you, that ye also love one another. 35By this shall all men know that ye are my disciples, if ye have love one to another. 36Simon Peter said unto him, Lord, whither goest thou? Jesus answered him, Whither I go, thou canst not follow me now; but thou shalt follow me afterwards. 37Peter said unto him, Lord, why cannot I follow thee now? I will lay down my life for thy sake. 38Jesus answered him, Wilt thou lay down thy life for my sake? Verily, verily, I say unto thee, The cock shall not crow, till thou hast denied me thrice.
Notes
- Codex Bezae is bilingual: at each opening the Greek is on the left-hand (verso) page and the Latin on the facing right-hand (recto) page. Only the Greek pages are shown here; the Latin column is not included.
Cite
Sources
- Source: Codex Bezae page images + NTVMR transcription (CC BY 4.0) + Tischendorf 8th edition + KJV (holding institution)
- Critical edition: Codex Bezae transcription, NTVMR (INTF Münster, CC BY 4.0); Tischendorf 8th edition for comparison
← previous · → next · v cycle view · l back to library