Alvíssmál
Introduction
Alvíssmál from the Poetic Edda.
How was this verified? (Provenance)
1"Bekki breiða, / nú skal brúðr með mér / heim í sinni snúask; / hratat um mægi / mun hverjum þykkja, / heima skal-at hvíld nema." 2"Hvat er þat fira? / Hví ertu svá fölr um nasar? / Vartu í nótt með ná? / Þursa líki / þykki mér á þér vera; / ert-at-tu til brúðar borinn." 3"Alvíss ek heiti, / bý ek fyr jörð neðan, / á ek undir steini stað; / vagna vers / ek em á vit kominn; / bregði engi föstu heiti fira." 4"Ek mun bregða / því at ek brúðar á / flest of ráð sem faðir; / vark-a ek heima, / þá er þér heitit var, / at sá einn, er gjöf er, með goðum." 5"Hvat er þat rekka, / er í ráðum telsk / fljóðs ins fagrglóa? / Fjarrafleina / þik munu fáir kunna; / hverr hefr þik baugum borit?" 6"Vingþórr ek heiti, / ek hef víða ratat, / sonr em ek Síðgrana; / at ósátt minni skal-at-tu / þat it unga man hafa / ok þat gjaforð geta." 7"Sáttir þínar / er ek vil snemma hafa / ok þat gjaforð geta; / eiga vilja / heldr en án vera / þat it mjallhvíta man." 8"Meyjar ástum / mun-a þér verða, / vísi gestr, of varit, / ef þú ór heimi kannt / hverjum at segja / allt þat, er ek vil vita." 9"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé sú jörð heitir, / er liggr fyr alda sonum / heimi hverjum í?" 10"Jörð heitir með mönnum, / en með ásum fold, / kalla vega vanir, / ígræn jötnar, / alfar gróandi, / kalla aur uppregin." 11"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé sá himinn heitir, / erakendi, / heimi hverjum í?" 12"Himinn heitir með mönnum, / en hlýrnir með goðum, / kalla vindófni vanir, / uppheim jötnar, / alfar fagraræfr, / dvergar drjúpansal."
1The benches they are decking, now shall the bride[33] with me bend her way home. That beyond my strength I have hurried will to every one appear: at home naught shall disturb my quiet. _Vingthor_. 2What man is this? Why about the nose art thou so pale? Hast thou last night with corpses lain? To me thou seemst to bear resemblance to the Thursar. Thou art not born to carry off a bride. _Alvis_. 3Alvis I am named, beneath the earth I dwell, under the rock I own a place. The lord of chariots I am come to visit. A promise once confirmed let no one break.[34] _Vingthor_. 4I will break it; for o'er the maid I have, as father, greatest power. I was from home when the promise was given thee. Among the gods I the sole giver am. _Alvis_. 5What man is this, who lays claim to power over that fair, bright maiden? For far-reaching shafts few will know thee. Who has decked thee with bracelets? _Vingthor_. 6Vingthor I am named, wide I have wandered; I am Sidgrani's son: with my dissent thou shalt not that young maiden have, nor that union obtain. _Alvis_. 7Thy consent I fain would have, and that union obtain. Rather would I possess than be without that snow-white maiden. _Vingthor_. 8The maiden's love shall not, wise guest! be unto thee denied, if thou of every world canst tell all I desire to know. _Alvis_. 9Vingthor! thou canst try, as thou art desirous the knowledge of the dwarf to prove. All the nine worlds I have travelled over, and every being known. _Vingthor_. 10Tell me, Alvis!--for all men's concerns I presume thee, dwarf, to know--how the earth is called, which lies before the sons of men, in every world. _Alvis_. 11Jord among men 'tis called, but with the Æsir fold; the Vanir call it vega, the Jotuns igroen, the Alfar groandi, the powers supreme aur. _Vingthor_. 12Tell me, Alvis, etc. how the heaven is called, which is perceptible in every world. _Alvis_.
13"Segðu mér þat, Avlíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hversu máni heitir, / sá er menn séa, / heimi hverjum í?" 14"Máni heitir með mönnum, / en mylinn með goðum, / kalla hverfanda hvél helju í, / skyndi jötnar, / en skin dvergar, / kalla alfar ártala." 15"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé sú sól heitir, / er séa alda synir, / heimi hverjum í?" 16"Sól heitir með mönnum, / en sunna með goðum, / kalla dvergar Dvalins leika, / eygló jötnar, / alfar fagrahvél, / alskír ása synir." 17"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé þau ský heita, / er skúrum blandask, / heimi hverjum í? 18"Ský heita með mönnum, / en skúrván með goðum, / kalla vindflot vanir, / úrván jötnar, / alfar veðrmegin, / kalla í helju hjalm huliðs." 19"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé sá vindr heitir, / er víðast ferr, / heimi hverjum í?" 20"Vindr heitir með mönnum, / en váfuðr með goðum, / kalla gneggjuð ginnregin, / æpi jötnar, / alfar dynfara, / kalla í helju hviðuð." 21"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé þat logn heitir, / er liggja skal, / heimi hverjum í?" 22"Logn heitir með mönnum, / en lægi með goðum, / kalla vindlot vanir, / ofhlý jötnar, / alfar dagsefa, / kalla dvergar dags veru." 23"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé sá marr heitir, / er menn róa, / heimi hverjum í?" 24"Sær heitir með mönnum, / en sílægja með goðum, / kalla vág vanir, / álheim jötnar, / alfar lagastaf, / kalla dvergar djúpan mar."
13Himinn 'tis called by men; but hlyrnir with the gods; vindofni the Vanir call it, uppheimr the Jotuns, the Alfar fagraræfr, the dwarfs driupansal. _Vingthor_. 14Tell me, Alvis! etc., how the moon is called, which men see in every world. _Alvis_. 15Mani 'tis called by men, but mylinn with the gods, hverfanda hvel in Hel[35] they call it, skyndi the Jotuns, but the dwarfs skin; the Alfar name it artali. _Vingthor_. 16Tell me, Alvis! etc., how the sun is called, which men's sons see in every world. _Alvis_. 17Sol among men 'tis called, but with the gods sunna, the dwarfs call it Dvalinn's leika, the Jotuns eyglo, the Alfar fagrahvel, the Æsir's sons alskir. _Vingthor_. 18Tell me, Alvis, etc., how the clouds are called, which with showers are mingled in every world. _Alvis_. 19Sky they are called by men, but skurvan by the gods; the Vanir call them vindflot, the Jotuns urvan, the Alfar vedrmegin; in Hel they are called hialm hulids. _Vingthor_. 20Tell me, Alvis! etc., how the wind is called, which widely passes over every world. _Alvis_. 21Windr 'tis called by men, but vavudr by the gods, the wide-ruling powers call it gneggiud, the Jotuns oepir, the Alfar dynfari, in Hel they call it hvidudr. _Vingthor_. 22Tell me, Alvis! etc., how the calm is called, which has to rest in every world. _Alvis_. 23Logn 'tis called by men, but lægi by the gods, the Vanir call it vindslot, the Jotuns ofhly, the Alfar dagsevi, the Dwarfs call it dags vera. _Vingthor_. 24Tell me, Alvis! etc., what the sea is called, which men row over in every world. _Alvis_.
25"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé sá eldr heitir, / er brennr fyr alda sonum, / heimi hverjum í?" 26"Eldr heitir með mönnum, / en með ásum funi, / kalla vág vanir, / frekan jötnar, / en forbrenni dvergar, / kalla í helju hröðuð." 27"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé viðr heitir, / er vex fyr alda sonum, / heimi hverjum í?" 28"Viðr heitir með mönnum, / en vallarfax með goðum, / kalla hlíðþang halir, / eldi jötnar / alfar fagrlima, / kalla vönd vanir." 29"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr,at vitir, / hvé sú nótt heitir, / in Nörvi kennda, / heimi hverjum í?" 30"Nótt heitir með mönnum, / en njól með goðum, / kalla grímu ginnregin, / óljós jötnar, / alfar svefngaman, / kalla dvergar draumnjörun." 31"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé þat sáð heitir, / er sá alda synir, / heimi hverjum í?" 32"Bygg heitir með mönnum, / en barr með goðum, / kalla vöxt vanir, / æti jötnar, / alfar lagastaf, / kalla í helju hnipin." 33"Segðu mér þat, Alvíss, / - öll of rök fira / vörumk, dvergr, at vitir -: / hvé þat öl heitir, / er drekka alda synir, / heimi hverjum í?" 34"Öl heitir með mönnum, / en með ásum bjórr, / kalla veig vanir, / hreinalög jötnar, / en í helju mjöð, / kalla sumbl Suttungs synir." 35"Í einu brjósti / ek sák aldrigi / fleiri forna stafi; / miklum tálum / kveð ek tældan þik: / Uppi ertu, dvergr, of dagaðr, / nú skínn sól í sali."
25Sær 'tis called by men, but silægia with the gods; the vanir call it vagr, the Jotuns alheimr, the Alfar lagastafr, the Dwarfs call it diupan mar. _Vingthor_. 26Tell me, Alvis! etc., how the fire is called, which burns before men's sons in every world. _Alvis_. 27Eldr 'tis called by men, but by the Æsir funi; the Vanir call it vagr, the Jotuns frekr, but the Dwarfs forbrennir; in Hel they call it hrodudr. _Vingthor_. 28Tell me, Alvis! etc., how the forest is called, which grows for the sons of men in every world. _Alvis_. 29Vidr 'tis called by men, but vallarfax by the gods, Hel's inmates call it hlidthangr, the Jotuns eldi, the Alfar fagrlimi; the Vanir call it vondr. _Vingthor_. 30Tell me, Alvis! etc., how the night is called, that Norvi's daughter hight, in every world. _Alvis_. 31Nott it is called by men, but by the gods niol; the wide-ruling powers call it grima, the Jotuns olios, the Alfar svefngaman; the Dwarfs call it draumniorunn. _Vingthor_. 32Tell me, Alvis! etc., how the seed is called, which the sons of men sow in every world. _Alvis_. 33Bygg it is called by men, but by the gods barr, the Vanir call it vaxtr, the Jotuns æti, the Alfar lagastafr; in Hel 'tis hnipinn called. _Vingthor_. 34Tell me, Alvis! etc., how the beer is called, which the sons of men drink in every world. _Alvis_. 35Ol it is called by men, but by the Æsir biorr, the Vanir call it veig, hreina logr the Jotuns, but in Hel 'tis called miodr: Suttung's sons call it sumbl. _Vingthor_. 36In one breast I have never found more ancient lore. By great wiles thou hast, I tell thee, been deluded. Thou art above ground, dwarf! at dawn; already in the hall the sun is shining!
Cite
Source & Cross-References
- Source text: Codex Regius via handrit.is + heimskringla.no + Thorpe (PG #14726) — view original
- Critical edition: Codex Regius (GKS 2365 4to)
← previous · → next · v cycle view · l back to library