Vǫlundarkviða
Introduction
Vǫlundarkviða from the Poetic Edda.
How was this verified? (Provenance)
1Meyjar flugu sunnan / myrkvið í gögnum, / Alvitr unga, / örlög drýgja; / þær á sævarströnd / settusk at hvílask / drósir suðrænar, / dýrt lín spunnu. 2Ein nam þeira / Egil at verja, / fögr mær fira, / faðmi ljósum; / önnur var Svanhvít, / svanfjaðrar dró, / en in þriðja / þeira systir / varði hvítan / hals Völundar. 3Sátu síðan / sjau vetr at þat, / en inn átta / allan þráðu, / en inn níunda / nauðr of skilði; / meyjar fýstusk / á myrkvan við, / Alvitr unga, / örlög drýgja. 4Kom þar af veiði / veðreygr skyti, / [Völundr, líðandi / um langan veg], / Slagfiðr ok Egill, / sali fundu auða, / gengu út ok inn / ok um sáusk; / austur skreið Egill / at Ölrúnu, / en suðr Slagfiðr / at Svanhvítu. 5En einn Völundr / sat í Ulfdölum, / hann sló gull rautt / við gim fastan, / lukði hann alla / lind baugum vel; / svá beið hann / sinnar ljóssar / kvánar, ef hánum / koma gerði. 6Þat spyrr Níðuðr, / Níára dróttinn, / at einn Völundr / sat í Ulfdölum; / nóttum fóru seggir, / neglðar váru brynjur, / skildir bliku þeira / við inn skarða mána. 7Stigu ór söðlum / at salar gafli, / gengu inn þaðan / endlangan sal; / sáu þeir á bast / bauga dregna, / sjau hundruð allra, / er sá seggr átti. 8Og þeir af tóku / ok þeir á létu, / fyr einn útan, / er þeir af létu. / Kom þar af veiði / veðreygr skyti, / Völundr, líðandi / um langan veg.
1Maids flew from the south, through the murky wood, Alvit the young, fate to fulfil. On the lake's margin they sat to repose, the southern damsels; precious flax they spun. 2One of them, of maidens fairest, to his comely breast Egil clasped. Svanhvit was the second, she a swan's plumage bore; but the third, their sister, the white neck clasped of Volund. 3There they stayed seven winters through; but all the eighth were with longing seized; and in the ninth fate parted them. The maidens yearned for the murky wood, the young Alvit, fate to fulfil. 4From the chase came the ardent hunters, Slagfid and Egil, found their house deserted, went out and in, and looked around. Egil went east after Olrun, and Slagfid west after Svanhvit; 5But Volund alone remained in Ulfdal. He the red gold set with the hard gem, well fastened all the rings on linden bast, and so awaited his bright consort, if to him she would return. 6It was told to Nidud, the Niarars' lord, that Volund alone remained in Ulfdal. In the night went men, in studded corslets, their shields glistened in the waning moon. 7From their saddles they alighted at the house's gable, thence went in through the house. On the bast they saw the rings all drawn, seven hundred, which the warrior owned. 8And they took them off, and they put them on, all save one, which they bore away. Came then from the chase the ardent hunter, Volund, gliding[45] on the long way.
9Gekk hann brúnni / beru hold steikja, / ár brann hrísi / allþurr fura, / viðr inn vindþurri, / fyr Völundi. 10Sat á berfjalli, / bauga talði, / alfa ljóði, / eins saknaði; / hugði hann, at hefði / Hlöðvés dóttir, / Alvitr unga, / væri hon aftr komin. 11Sat hann svá lengi, / at hann sofnaði, / ok hann vaknaði / viljalauss; / vissi sér á höndum / höfgar nauðir, / en á fótum / fjötur of spenntan. 12"Hverir ro jöfrar, / þeir er á lögðu / besti bör síma / ok mik bundu?" 13Kallaði nú Níðuðr / Níara dróttinn: / "Hvar gaztu, Völundr, / vísi alfa, / vára aura / í Ulfdölum?" 14"Gull var þar eigi / á Grana leiðu, / fjarri hugða ek várt land / fjöllum Rínar; / man ek, at vér meiri / mæti áttum, / er vér heil hjú / heima várum. 15Hlaðguðr ok Hervör / borin var Hlöðvé / kunn var Ölrún / Kíárs dóttir." 16[Úti stóð kunnig / kván Níðaðar], / hon inn of gekk / endlangan sal, / stóð á golfi, / stillti röddu: / "Er-a sá nú hýrr, / er ór holti ferr."
9To the fire he went, bear's flesh to roast. Soon blazed the brushwood, and the arid fir, the wind-dried wood, before Volund. 10On the bearskin sat, his rings counted, the Alfar's companion: one was missing. He thought that Hlodver's daughter had it, the young Alvit, and that she was returned. 11So long he sat until he slept; and he awoke of joy bereft: on his hands he felt heavy constraints, and round his feet fetters clasped. 12"Who are the men that on the rings' possessor have laid bonds? and me have bound?" 13Then cried Nidud, the Niarars' lord: "Whence gottest thou, Volund! Alfars' chief![46] our gold, in Ulfdal?" 14"No gold was here in Grani's path, far I thought our land from the hills of Rhine. I mind me that we more treasures possessed, when, a whole family, we were at home. 15Hladgud and Hervor were of Hlodver born; known was Olrun, Kiar's daughter, she entered into the house, stood on the floor, her voice moderated: Now is he not mirthful, who from the forest comes." 16His teeth he shows, when the sword he sees, and Bodvild's ring he recognizes: threatening are his eyes as a glistening serpent's: let be severed his sinews' strength; and set him then in Sævarstad.
17"Ámun eru augu / ormi þeim inum frána, / tenn hánum teygjask, / er hánum er tét sverð / ok hann Böðvildar / baug of þekkir; / sníðið ér hann / sina magni / ok setið hann síðan / í Sævarstöð." 18"Skínn Níðaði / sverð á linda, / þat er ek hvessta, / sem ek hagast kunna / ok ek herðak, / sem mér hægst þótti; / sá er mér fránn mækir / æ fjarri borinn, / sékk-a ek þann Völundi / til smiðju borinn. 19Nú berr Böðvildr / brúðar minnar / - bíðk-a ek þess bót, - / bauga rauða." 20Sat hann, né hann svaf, ávallt / ok hann sló hamri; / vél gerði hann heldr / hvatt Níðaði. / Drifu ungir tveir / á dýr séa / synir Níðaðar, / í Sævarstöð. 21Kómu þeir til kistu, / kröfðu lukla, / opin var illúð / er þeir í sáu; / fjölð var þar menja, / er þeim mögum sýndisk / at væri gull rautt / ok görsimar. 22"Komið einir tveir, / komið annars dags; / ykkr læt ek þat gull / of gefit verða; / segið-a meyjum / né salþjóðum, / manni engum, / at it mik fyndið." 23Snemma kallaði / seggr annan, / bróðir á bróður: / "Göngum baug séa!" / Kómu til kistu, / kröfðu lukla, / opin var illúð, / er þeir í litu. 24Sneið af höfuð / húna þeira / ok und fen fjöturs / fætr of lagði; / en þær skálar, / er und skörum váru, / sveip hann útan silfri, / seldi Níðaði.
17"The sword shines in Nidud's belt, which I whetted as I could most skilfully, and tempered, as seemed to me most cunningly. That bright blade forever is taken from me: never shall I see it borne into Volund's smithy. 18Now Bodvild wears my consort's red-gold rings: for this I have no indemnity." He sat and never slept, and his hammer plied; but much more speedy vengeance devised on Nidud. 19The two young sons of Nidud ran in at the door to look, in Sævarstad. To the chest they came, for the keys asked; manifest was their grudge, when therein they looked. 20Many necklaces were there, which to those youths appeared of the red gold to be, and treasures. "Come ye two alone, to-morrow come; that gold shall be given to you. 21Tell it not to the maidens, nor to the household folk, nor to any one, that ye have been with me." Early called one the other, brother, brother: "Let us go see the rings." 22To the chest they came, for the keys asked; manifest was their grudge, when therein they looked. Of those children he the heads cut off, and under the prison's mixen laid their bodies. 23But their skulls beneath the hair he in silver set, and to Nidud gave; and of their eyes precious stones he formed, which to Nidud's wily wife he sent. 24But of the teeth of the two breast-ornaments he made, and to Bodvild sent. Then did Bodvild praise the ring: to Volund brought it, when she had broken it: "I dare to no tell it, save alone to thee." _Volund_.
25En ór augum / jarknasteina / sendi hann kunnigri / konu Níðaðar, / en ór tönnum / tveggja þeira / sló hann brjóstkringlur / sendi Böðvildi. 26Þá nam Böðvildr / baugi at hrósa / -- -- -- / [bar hann Völundi], / er brotit hafði: / "Þorig-a ek at segja / nema þér einum." 27"Ek bæti svá / brest á gulli / at feðr þínum / fegri þykkir / ok mæðr þinni / miklu betri / ok sjalfri þér / at sama hófi." 28Bar hann hana bjóri, / því at hann betr kunni / svá at hon í sessi / of sofnaði. / "Nú hef ek hefnt / harma minna / allra nema einna / íviðgjarna." 29"Vel ek," kvað Völundr, / "verða ek á fitjum / þeim er mik Níðaðar / námu rekkar." / Hlæjandi Völundr / hófsk at lofti, / grátandi Böðvildr / gekk ór eyju, / tregði för friðils / ok föður reiði. 30Úti stendr kunnig / kván Níðaðar, / ok hon inn of gekk / endlangan sal, / - en hann á salgarð / settisk at hvílask -: / "Vakir þú, Níðuðr / Níara dróttinn?" 31"Vaki ek ávallt / viljalauss, / sofna ek minnst / síz mína sonu dauða; / kell mik í höfuð, / köld eru mér ráð þín, / vilnumk ek þess nú, / at ek við Völund dæma. 32Seg þú mér þat, Völundr, / vísi alfa, / af heilum hvat varð / húnum mínum."
25"I will so repair the fractured gold, that to thy father it shall fairer seem, and to thy mother much more beautiful, and to thyself, in the same degree." 26He then brought her beer, that he might succeed the better, as on her seat she fell asleep. "Now have I my wrongs avenged, all save one in the wood perpetrated."[47] 27"I wish," said Volund, "that on my feet I were, of the use of which Nidud's men have deprived me." Laughing Volund rose in air: Bodvild weeping from the isle departed. She mourned her lover's absence, and for her father's wrath. 28Stood without Nidud's wily wife; then she went in through the hall; but he on the enclosure sat down to rest. "Art thou awake Niarars' lord!" 29"Ever am I awake, joyless I lie to rest, when I call to mind my children's death: my head is chilled, cold are to me thy counsels. Now with Volund I desire to speak." 30"Tell me, Volund, Alfars' chief! of my brave boys what is become?" 31"Oaths shalt thou first to me swear, by board of ship, by rim of shield, by shoulder of steed, by edge of sword, that thou wilt not slay the wife of Volund, nor of my bride cause the death; although a wife I have whom ye know, or offspring within thy court. 32To the smithy go, which thou hast made, there wilt thou the bellows find with blood besprinkled. The heads I severed of thy boys, and under the prison's mixen laid their bodies.
33"Eiða skaltu mér áðr / alla vinna, / at skips borði / ok at skjaldar rönd, / at mars bægi / ok at mækis egg, / at þú kvelj-at / kván Völundar / né brúði minni / at bana verðir, / þótt vér kván eigim, / þá er ér kunnið, / eða jóð eigim / innan hallar. 34Gakk þú til smiðju, / þeirar er þú gerðir, / þar fiðr þú belgi / blóði stokkna; / sneið ek af höfuð / húna þinna, / ok und fen fjöturs / fætr of lagðak. 35En þær skálar, / er und skörum váru, / sveip ek útan silfri, / selda ek Níðaði; / en ór augum / jarknasteina / senda ek kunnigri / kván Níðaðar. 36En úr tönnum / tveggja þeira / sló ek brjóstkringlur, / senda ek Böðvildi; / nú gengr Böðvildr / barni aukin, / eingadóttir / ykkur beggja." 37"Mæltir-a þú þat mál, / er mik meir tregi, / né ek þik vilja, Völundr, / verr of níta; / er-at svá maðr hár, / at þik af hesti taki, / né svá öflugr, / at þik neðan skjóti, / þar er þú skollir / við ský uppi." 38Hlæjandi Völundr / hófsk at lofti, / en ókátr Níðuðr / sat þá eftir. 39"Upp rístu, Þakkráðr, / þræll minn inn bezti, / bið þú Böðvildi, / meyna bráhvítu, / ganga fagrvarið / við föður ræða. 40Er þat satt, Böðvildr, / er sögðu mér: / Sátuð it Völundr / saman í holmi?"
33But their skulls beneath the hair I in silver set, and to Nidud gave; and of their eyes precious stones I formed, which to Nidud's wily wife I sent. 34Of the teeth of the two, breast-ornaments I made, and to Bodvild sent. Now Bodvild goes big with child, the only daughter of you both." 35"Word didst thou never speak that more afflicted me, or for which I would more severely punish thee. There is no man so tall that he from thy horse can take thee, or so skilful that he can shoot thee down, thence where thou floatest up in the sky." 36Laughing Volund rose in air, but Nidud sad remained sitting. 37"Rise up Thakrad, my best of thralls! bid Bodvild, my fair-browed daughter, in bright attire come, with her sire to speak. 38Is it, Bodvild! true what has been told to me, that thou and Volund in the isle together sat?" 39"True it is, Nidud! what has been told to thee, that Volund and I in the isle together sat, in an unlucky hour: would it had never been! I could not against him strive, I might not against him prevail."
Cite
Source & Cross-References
- Source text: Codex Regius via handrit.is + heimskringla.no + Thorpe (PG #14726) — view original
- Critical edition: Codex Regius (GKS 2365 4to)
← previous · → next · v cycle view · l back to library