Matthew, Chapter 15
Introduction
This entry meets the strict three-criteria standard of the Theosis Library:
- Manuscript scan: The actual folio of Codex Sinaiticus containing this passage, from the Codex Sinaiticus Project (codexsinaiticus.org). Library folio reference: 208.
- Original text: The Codex Sinaiticus Project's verbatim transcription of the folio shown, letter for letter as the scribe wrote it (no accents, lunate sigma ϲ, nomina sacra such as θϲ for θεός and κϲ for κύριος). Beneath it, for comparison, the reading of Tischendorf's 8th critical edition (1869). Where the two differ, the transcription is what the manuscript actually says.
- English translation: The King James Version (1611), retrieved verbatim from the public-domain bible-api.com endpoint.
How was this verified? (Provenance)
1τοτε προϲερχοντε τω ιυ απο ϊεροϲολυμων φαριϲαιοι και γραμματειϲ λεγοντεϲ 2δια τι οι μαθητε ϲου παραβενουϲι την παραδοϲιν των πρεϲβυτερων ου γαρ νιπτονται ταϲ χιραϲ οταν αρτον εϲθιωϲιν 3ο δε αποκριθειϲ ειπεν αυτοιϲ δια τι ϋμειϲ παραβενετε την εντολην του θυ δια την παραδοϲιν ϋμων 4ο γαρ θϲ ενετιλατο λεγων τιμα τον πρα και την μρα και ο κακολογων πρα η μρα θανατω τελευτατω 5ϋμιϲ δε λεγετε οϲ α ειπη τω πρι η τη μρι δωρον ο εαν εξ εμου ωφεληθηϲ ουδεν εϲτιν 6ου μη τιμηϲη τον πρα αυτου και ηκυρωϲατε τον νομον του θυ δια την παραδοϲιν υμων · 7ϋποκριται καλωϲ επροφητευϲεν περι ϋμων ηϲαϊαϲ λεγων 8ο λαοϲ ουτοϲ τοιϲ χιλεϲιν με τιμα η δε καρδια αυτω πορρω απεχει απ εμου
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
1Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ Ἱεροσολύμων Φαρισαῖοι καὶ γραμματεῖς λέγοντες· 2διατί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσιν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν. 3ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· διατί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν; 4ὁ γὰρ θεὸς ἐνετείλατο λέγων· τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καί ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· 5ὑμεῖς δὲ λέγετε· ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί· δῶρον ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, οὐ μὴ τιμήσει τὸν πατέρα αὐτοῦ ἢ τὴν μητέρα αὐτοῦ. 6καὶ ἠκυρώσατε τὸν νόμον τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν. 7ὑποκριταί, καλῶς ἐπροφήτευσεν περὶ ὑμῶν Ἡσαΐας λέγων· 8ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ’ ἐμοῦ·
1Then came to Jesus scribes and Pharisees, which were of Jerusalem, saying, 2Why do thy disciples transgress the tradition of the elders? for they wash not their hands when they eat bread. 3But he answered and said unto them, Why do ye also transgress the commandment of God by your tradition? 4For God commanded, saying, Honour thy father and mother: and, He that curseth father or mother, let him die the death. 5But ye say, Whosoever shall say to his father or his mother, It is a gift, by whatsoever thou mightest be profited by me; 6And honour not his father or his mother, he shall be free. Thus have ye made the commandment of God of none effect by your tradition. 7Ye hypocrites, well did Esaias prophesy of you, saying, 8This people draweth nigh unto me with their mouth, and honoureth me with their lips; but their heart is far from me.
9ματην δε ϲεβονται με διδαϲκοντεϲ διδαϲκαλιαϲ ενταλματα ανω 10και προϲκαλεϲαμενοϲ τον οχλον ειπεν αυτοιϲ ακουετε και ϲυνϊετε 11ου το ειϲερχομενον ειϲ το ϲτομα τουτο κοινοι τον ανθρωπον αλλα το εκπορευομενον εκ του ϲτοματοϲ τουτο κοινοι τον ανον 12τοτε προϲελθοντεϲ οι μαθηται ειπαν αυτω οιδαϲ οτι οι φαριϲαιοι ακουϲαντεϲ τον λογον εϲκανδαλιϲθηϲαν 13ο δε αποκριθιϲ ειπε παϲα φυτια ην ου κ εφυτευϲεν ο πηρ μου ο ουρανιοϲ εκριζωθηϲετε14αφετε αυτουϲ οδηγοι ειϲιν τυφλοι τυφλοϲ δε τυφλον εαν οδηγη αμφοτεροι ειϲ βοθυνον πεϲουνται 15αποκριθειϲ δε ὁ πετροϲ ειπεν αυτω φραϲον ημιν την παραβολην 16ο δε ειπεν ακμην και ϋμιϲ αϲυνετοι εϲτε
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
9μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων. 10Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον εἶπεν αὐτοῖς· ἀκούετε καὶ συνίετε· 11οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος, τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 12τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ λέγουσιν αὐτῷ· οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν; 13ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· πᾶσα φυτεία ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ἐκριζωθήσεται. 14ἄφετε αὐτούς· ὁδηγοί εἰσιν τυφλοί τυφλῶν· τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται. 15ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· φράσον ἡμῖν τὴν παραβολήν. 16ὁ δὲ εἶπεν· ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε;
9But in vain they do worship me, teaching for doctrines the commandments of men. 10And he called the multitude, and said unto them, Hear, and understand: 11Not that which goeth into the mouth defileth a man; but that which cometh out of the mouth, this defileth a man. 12Then came his disciples, and said unto him, Knowest thou that the Pharisees were offended, after they heard this saying? 13But he answered and said, Every plant, which my heavenly Father hath not planted, shall be rooted up. 14Let them alone: they be blind leaders of the blind. And if the blind lead the blind, both shall fall into the ditch. 15Then answered Peter and said unto him, Declare unto us this parable. 16And Jesus said, Are ye also yet without understanding?
17ουπω νοϊτε οτι παν το ειϲπορευομενον ειϲ το ϲτομα ειϲ την κοιλιαν χωρι και ειϲ τον αφεδρωνα εκβαλλετε 18τα δε εκπορευομενα εκ του ϲτοματοϲ εκ τηϲ καρδιαϲ 19εξερχονται διαλογιϲμοι πονηροι φονοι · μοιχειαι · πορνιαι · κλοπαι · ψευδομαρτυριαι · βλαϲφημιαι · 20ταυτα εϲτιν τα κοινουντα τον ανον το δε ανιπτοιϲ χερϲιν φαγιν ου κοινοι τον ανον 21και εξελθων εκιθεν ο ιϲ ανεχωρηϲεν ειϲ τα μερη τυρου και ϲιδωνοϲ 22και ϊδου γυνη χαναναια απο των οριων εκινων εξελθουϲα εκραξε λεγουϲα ελεηϲον με κε ϋϊε δαδ η θυγατηρ μου κακωϲ δαιμονιζετε 23ὁ δε ουκ απεκριθη αυτη λογον και προϲελθοντεϲ οι μαθηται αυτου ηρωτου αυτον λεγοντεϲ απολυϲον αυτην οτι κραζει οπιϲθε ημων 24ὁ δε αποκριθιϲ ειπεν ουκ απεϲταλην ει μη ειϲ τα προβατα τα απολωλοτα οικου ιηλ
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
17οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται; 18τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 19ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι. 20ταῦτά ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον· τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 21Καὶ ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος. 22καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα ἔκραζεν λέγουσα· ἐλέησόν με, κύριε, υἱὸς Δαυείδ· ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται. 23ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἠρώτουν αὐτὸν λέγοντες· ἀπόλυσον αὐτήν, ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν. 24ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ.
17Do not ye yet understand, that whatsoever entereth in at the mouth goeth into the belly, and is cast out into the draught? 18But those things which proceed out of the mouth come forth from the heart; and they defile the man. 19For out of the heart proceed evil thoughts, murders, adulteries, fornications, thefts, false witness, blasphemies: 20These are the things which defile a man: but to eat with unwashen hands defileth not a man. 21Then Jesus went thence, and departed into the coasts of Tyre and Sidon. 22And, behold, a woman of Canaan came out of the same coasts, and cried unto him, saying, Have mercy on me, O Lord, thou Son of David; my daughter is grievously vexed with a devil. 23But he answered her not a word. And his disciples came and besought him, saying, Send her away; for she crieth after us. 24But he answered and said, I am not sent but unto the lost sheep of the house of Israel.
25η δε ελθουϲα προϲεκυνι αυτω λεγουϲα κε βοηθι μοι 26ὁ δε αποκριθειϲ ειπεν ουκ εϲτιν καλον λαβιν τον αρτον των τεκνω και βαλιν τοιϲ κυναριοιϲ 27η δε ειπε ναι κε και γαρ τα κυναρια εϲθιει απο τω ψιχιων των πιπτοτων απο τηϲ τραπεζηϲ των κυριων αυτων 28τοτε αποκριθειϲ ὁ ιϲ ειπε αυτη ω γυναι μεγαλη ϲου η πιϲτιϲ · γενηθητω ϲοι ωϲ θελιϲ και ϊαθη η θυγατηρ αυτηϲ απο τηϲ ωραϲ εκινηϲ : 29και μεταβαϲ εκιθεν ὁ ιϲ ηλθε παρα την θαλαϲϲα τηϲ γαλιλαιαϲ και αναβαϲ ειϲ το οροϲ εκαθητο εκει 30και προϲηλθον αυτω οχλοι πολλοι εχοντεϲ μεθ εαυτω χωλουϲ · τυφλουϲ · κυλλουϲ · κωφουϲ · και ετερουϲ πολλουϲ και εριψαν αυτουϲ παρα τουϲ ποδαϲ αυτου και εθεραπευϲε αυτουϲ 31ωϲτε τον οχλον θαυμαϲε βλεπονταϲ κωφουϲ λαλουνταϲ και χωλουϲ περιπατουνταϲ : και τυφλουϲ βλεπονταϲ και εδοξαζον τον θν ιϲλ 32ὁ δε ιϲ προϲκαλεϲαμενοϲ τουϲ μαθηταϲ ειπεν αυτοιϲ ϲπλαγχνιζομε επι τον οχλον οτι ηδη ημεραϲ · γ · προϲμενουϲι μοι και ουκ εχουϲιν τι φαγωϲιν και απολυϲε αυτουϲ νηϲτιϲ ου θελω μη εκλυθωϲιν εν τη οδω
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
25ἡ δὲ ἐλθοῦσα προσεκύνει αὐτῷ λέγουσα· κύριε, βοήθει μοι. 26ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· οὐκ ἔξεστιν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. 27ἡ δὲ εἶπεν· ναί, κύριε· καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν. 28τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις· γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. 29Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθεν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ. 30καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθ’ ἑαυτῶν χωλούς, τυφλούς, κωφούς, κυλλούς, καὶ ἑτέρους πολλούς, καὶ ἔριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ· καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς, 31ὥστε τὸν ὄχλον θαυμάσαι βλέποντας κωφοὺς λαλοῦντας, κυλλοὺς ὑγιεῖς, καὶ χωλοὺς περιπατοῦντας καὶ τυφλοὺς βλέποντας· καὶ ἐδόξασαν τὸν θεὸν Ἰσραήλ. 32Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν· σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν· καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω, μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ.
25Then came she and worshipped him, saying, Lord, help me. 26But he answered and said, It is not meet to take the children’s bread, and to cast it to dogs. 27And she said, Truth, Lord: yet the dogs eat of the crumbs which fall from their masters’ table. 28Then Jesus answered and said unto her, O woman, great is thy faith: be it unto thee even as thou wilt. And her daughter was made whole from that very hour. 29And Jesus departed from thence, and came nigh unto the sea of Galilee; and went up into a mountain, and sat down there. 30And great multitudes came unto him, having with them those that were lame, blind, dumb, maimed, and many others, and cast them down at Jesus’ feet; and he healed them: 31Insomuch that the multitude wondered, when they saw the dumb to speak, the maimed to be whole, the lame to walk, and the blind to see: and they glorified the God of Israel. 32Then Jesus called his disciples unto him, and said, I have compassion on the multitude, because they continue with me now three days, and have nothing to eat: and I will not send them away fasting, lest they faint in the way.
33και λεγουϲιν αυτω οι μαθηται ποθε ημιν εν ερημια αρτοι τοϲουτοι ωϲτε χορταϲε οχλον τοϲουτον 34και λεγι αυτοιϲ ο ιϲ ποϲουϲ αρτουϲ εχετε οι δε ειπαν επτα · και ολιγα ϊχθυδια 35και παραγγιλαϲ τω οχλω αναπεϲιν επι την γην 36ελαβε τουϲ επτα αρτουϲ κ(αι) τουϲ δυο ϊχθυαϲ και ευχαριϲτηϲαϲ εκλαϲεν και εδιδου τοιϲ μαθηταιϲ οι δε μαθηται τοιϲ οχλοιϲ 37και εφαγο παντεϲ και εχορταϲθηϲαν και ηραν το περιϲϲευο των κλαϲματω επτα ϲπυριδαϲ πληριϲ 38οι δε εϲθιοντεϲ ηϲαν ανδρεϲ ωϲι τετρακιϲχιλιοι χωριϲ πεδιων και γυνεκων 39και απολυϲαϲ τουϲ οχλουϲ ενεβη ειϲ το πλοιον και ηλθε ειϲ τα ορια μαγαδα
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
33καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί· πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ ἄρτοι τοσοῦτοι ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον; 34καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, πόσους ἄρτους ἔχετε; οἱ δὲ εἶπον· ἑπτά, καὶ ὀλίγα ἰχθύδια. 35καὶ παραγγείλας τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τὴν γῆν 36ἔλαβεν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς, οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις. 37καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων ἦραν, ἑπτὰ σπυρίδας πλήρεις. 38οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν τετρακισχίλιοι ἄνδρες χωρὶς παιδίων καὶ γυναικῶν. 39καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἐνέβη εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια Μαγαδάν.
33And his disciples say unto him, Whence should we have so much bread in the wilderness, as to fill so great a multitude? 34And Jesus saith unto them, How many loaves have ye? And they said, Seven, and a few little fishes. 35And he commanded the multitude to sit down on the ground. 36And he took the seven loaves and the fishes, and gave thanks, and brake them, and gave to his disciples, and the disciples to the multitude. 37And they did all eat, and were filled: and they took up of the broken meat that was left seven baskets full. 38And they that did eat were four thousand men, beside women and children. 39And he sent away the multitude, and took ship, and came into the coasts of Magdala,
Cite
Source & Cross-References
- Source text: Codex Sinaiticus folio + transcription (codexsinaiticus.org) + Tischendorf 8th edition (bolls.life) + KJV (bible-api.com) — view original
- Critical edition: Tischendorf 8th edition (1869) / Codex Sinaiticus transcription
← previous · → next · v cycle view · l back to library