Matthew, Chapter 26 (Codex Bezae)
Introduction
Matthew 26 from Codex Bezae (Codex Cantabrigiensis, 5th c.), the most important Western text manuscript. A bilingual Greek/Latin codex containing the Gospels and Acts, held at Cambridge University Library.
Codex Bezae is bilingual: at each opening the Greek is on the left-hand (verso) page and the Latin on the facing right-hand (recto) page. Only the Greek pages are shown here; the Latin column is not included.
Greek text: a diplomatic transcription of Codex Bezae made by the Institut für Neutestamentliche Textforschung (INTF), Münster, for the New Testament Virtual Manuscript Room (NTVMR), published under a Creative Commons Attribution 4.0 licence. It gives the letters as the first scribe wrote them: no accents or breathings, the scribe's own spelling, and the sacred names in their contracted form (θς for θεος, ις for ιησους, κς for κυριος; the overline is not reproduced). Corrections by later hands are not shown. Letters in square brackets are not legible on the page and were restored by the transcribers, a dot under a letter marks an uncertain reading, and [...] marks text lost to damage. Beneath each section, for comparison, is Tischendorf's 8th critical edition (1869). Where the two differ, the transcription is what the manuscript says. Each section is shown with the page on which the transcription places its verses.
What survives and what is shown: Codex Bezae has lost leaves. In the Greek pages Matthew 1:1-20 (to μη φοβηθης), 6:20-9:2, 27:2-12 and John 1:16-3:26 are missing in whole or in part: Matthew 1:20, 6:20, 9:2, 27:12, John 1:16 and 3:26 survive only in part, and Matthew 27:2 only as a torn fragment. The surviving part of each edge verse is marked in both columns, and the verses in between are not shown. A few leaves were replaced by a later scribe; pages from these supplementary leaves are marked "supplement". This library so far shows only Matthew and John from the codex; its Mark, Luke and Acts are not included.
How was this verified? (Provenance)
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 1-2 on fol. 88v.
1και εγενετο οτε λεσεν ο ιης παντας τους λογους τουτους ειπεν τοις μαθηταις · 2οτι μετα δυο ημερας το πασχα γεινεται · και ο υιος του ανθρωπου παραδιδοται εις το σταυρωθηναι
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
1Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς πάντας τοὺς λόγους τούτους, εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· 2οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι.
1And it came to pass, when Jesus had finished all these sayings, he said unto his disciples, 2Ye know that after two days is the feast of the passover, and the Son of man is betrayed to be crucified.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 3-9 on fol. 89v.
3τοτε συνηχθησαν οι αρχειερεις και οι πρεσβυτεροι του λαου εις την αυλην του αρχιερεως του λεγομενου καιφα · 4και συνεβουλευοντο ινα τον ιην δολω κρατησωσιν και αποκτεινωσιν · 5ελεγον δε μη εν τη εορτη ινα μη θορυβος γενηται εν τω λαω 6του δε ιηυ γενομενου εν βηθανια εν οικεια σιμωνος του λεπρωσου 7προσηλθεν αυτω γυνη εχουσα αλαβαστρον μυρου πολυτειμου και κατεχεεν · επι της κεφαλης αυτου ανακειμενου αυτου · 8ιδοντες δε οι μαθηται ηγανακτησαν λεγοντες εις τι η απωλεια αυτη 9ηδυνατο γαρ τουτο πραθηναι πολλου και δοθηναι τοις πτωχοις
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
3Τότε συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως τοῦ λεγομένου Καϊάφα, 4καὶ συνεβουλεύσαντο ἵνα τὸν Ἰησοῦν δόλῳ κρατήσωσιν καὶ ἀποκτείνωσιν· 5ἔλεγον δέ· μὴ ἐν τῇ ἑορτῇ, ἵνα μὴ θόρυβος γένηται ἐν τῷ λαῷ. 6Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γενομένου ἐν Βηθανίᾳ ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ, 7προσῆλθεν αὐτῷ γυνὴ ἔχουσα ἀλάβαστρον μύρου πολυτίμου καὶ κατέχεεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἀνακειμένου. 8ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ ἠγανάκτησαν λέγοντες· εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη; 9ἐδύνατο γὰρ τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ καὶ δοθῆναι πτωχοῖς.
3Then assembled together the chief priests, and the scribes, and the elders of the people, unto the palace of the high priest, who was called Caiaphas, 4And consulted that they might take Jesus by subtilty, and kill him. 5But they said, Not on the feast day, lest there be an uproar among the people. 6Now when Jesus was in Bethany, in the house of Simon the leper, 7There came unto him a woman having an alabaster box of very precious ointment, and poured it on his head, as he sat at meat. 8But when his disciples saw it, they had indignation, saying, To what purpose is this waste? 9For this ointment might have been sold for much, and given to the poor.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 10-15 on fol. 89v; verse 15 continues on fol. 90v (which begins 'και ειπεν αυτοις').
10γνους δε ιης ειπεν αυτοις τι κοπους παρεχεται τη γυναικει εργον γαρ καλον ηργασατο εις εμε 11παντοτε γαρ τους πτωχους · εχετε μεθ εαυτων εμε δε ου παντοτε εχετε 12βαλουσα γαρ αυτη το μυρον τουτο επι του σωματοσματος μου προς το ενταφιασαι με εποιησεν 13αμην λεγω υμειν · οπου αν κηρυχθη το ευαγγελιον τουτο εν ολο τω κοσμω λαληθησεται · και ο εποιησεν αυτη εις μνημοσυνον αυτης 14τοτε πορευθεις εις των ιβ προς τους αρχιε̣ρεις̣ 15και ειπε̣[ν] αυτοις τι θελε̣ται μοι δουν̣αι και ειπεν αυτοις · τι̣ θελετε μοι δουναι και εγω υμειν παραδωσω αυτον οις̣ δε εστησαν αυτω · λ στατηρας
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
10γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· τί κόπους παρέχετε τῇ γυναικί; ἔργον γὰρ καλὸν ἠργάσατο εἰς ἐμέ. 11πάντοτε γὰρ τοὺς πτωχοὺς ἔχετε μεθ’ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε. 12βαλοῦσα γὰρ αὕτη τὸ μύρον τοῦτο ἐπὶ τοῦ σώματός μου πρὸς τὸ ἐνταφιάσαι με ἐποίησεν. 13ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, λαληθήσεται καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη εἰς μνημόσυνον αὐτῆς. 14Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς 15εἶπεν· τί θέλετέ μοι δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια.
10When Jesus understood it, he said unto them, Why trouble ye the woman? for she hath wrought a good work upon me. 11For ye have the poor always with you; but me ye have not always. 12For in that she hath poured this ointment on my body, she did it for my burial. 13Verily I say unto you, Wheresoever this gospel shall be preached in the whole world, there shall also this, that this woman hath done, be told for a memorial of her. 14Then one of the twelve, called Judas Iscariot, went unto the chief priests, 15And said unto them, What will ye give me, and I will deliver him unto you? And they covenanted with him for thirty pieces of silver.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 16-26 on fol. 90v; verse 26 continues on fol. 91v (which begins 'λαβετε φαγεται τουτο').
16και αποτε εζητει ευκαιριαν ινα αυτον παραδω αυτοις 17τη δε πρωτη των αζυμων προσηλθον οι μαθηται τω ιηυ λεγοντες που θελεις ετοιμασομεν σοι φαγειν το πασχα 18ο δε ειπεν υπαγετε εις την πολιν προς τον δεινα · και ειπατε αυτω ο διδασκαλος λεγει · ο καιρος μου ενγυς εστιν προς σε ποιησω το πασχα μετα των μαθητων μου 19και εποιησαν οι μαθηται · ως συνεταξεν αυτοις ο ιης και ητοιμασαν το πασχα 20οψειας δε γενομενης · ανεκειτο μετα των ιβ 21και εσθιοντων αυτων ειπεν αμην λεγω υμειν οτι εις εξ υμων παραδωσει με 22και λυπουμενοι σφοδρα · ηρξαντο λεγειν εις εκαστος αυτων · μητι εγω ειμι κε 23ο δε αποκρεις ειπεν · ο ενβαπτομενος την χειρα μετ εμου · εις το τρυβαλιον ουτος με παραδωσει 24ο μεν ουν υιος του ανθρωπου υπαγει καθως γεγραπται περι αυτου ουαι δε τω ανθρωπω εκεινω δι ου ο υιος του ανθρωπου παραδιδοται δια τουτο · καλον ην αυτω ει ουκ εγεννηθη ο ανθρωπος εκεινος 25αποκριθεις δε ο ιουδας · ο παραδιδους αυτον ειπεν μητι εγω ειμι ραββει · λεγει αυτω συ ειπας 26αυτων δε εσθιοντων · ο ιης λαβων αρτον και ευλογησας εκλασεν · και δους τοις μαθηταις ειπεν λαβετε φαγεται τουτο εστιν το σω̣[μα] [μου]
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
16καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν ἵνα αὐτὸν παραδῷ. 17Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ λέγοντες· ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμέν σοι φαγεῖν τὸ πάσχα; 18ὁ δὲ εἶπεν· ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν πρὸς τὸν δεῖνα καὶ εἴπατε αὐτῷ· ὁ διδάσκαλος λέγει· ὁ καιρός μου ἐγγύς ἐστιν, πρὸς σὲ ποιῶ τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου. 19καὶ ἐποίησαν οἱ μαθηταὶ ὡς συνέταξεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ πάσχα. 20Ὀψίας δὲ γενομένης ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν. 21καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. 22καὶ λυπούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ εἷς ἕκαστος· μήτι ἐγώ εἰμι, κύριε; 23ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ τὴν χεῖρα ἐν τῷ τρυβλίῳ, οὗτός με παραδώσει. 24ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ. οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι’ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται· καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος. 25ἀποκριθεὶς δὲ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν εἶπεν· μήτι ἐγώ εἰμι, ῥαββεί; λέγει αὐτῷ· σὺ εἶπας. 26Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν λαβὼν ὁ Ἰησοῦς ἄρτον καὶ εὐλογήσας ἔκλασεν καὶ δοὺς τοῖς μαθηταῖς εἶπεν· λάβετε φάγετε· τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου.
16And from that time he sought opportunity to betray him. 17Now the first day of the feast of unleavened bread the disciples came to Jesus, saying unto him, Where wilt thou that we prepare for thee to eat the passover? 18And he said, Go into the city to such a man, and say unto him, The Master saith, My time is at hand; I will keep the passover at thy house with my disciples. 19And the disciples did as Jesus had appointed them; and they made ready the passover. 20Now when the even was come, he sat down with the twelve. 21And as they did eat, he said, Verily I say unto you, that one of you shall betray me. 22And they were exceeding sorrowful, and began every one of them to say unto him, Lord, is it I? 23And he answered and said, He that dippeth his hand with me in the dish, the same shall betray me. 24The Son of man goeth as it is written of him: but woe unto that man by whom the Son of man is betrayed! it had been good for that man if he had not been born. 25Then Judas, which betrayed him, answered and said, Master, is it I? He said unto him, Thou hast said. 26And as they were eating, Jesus took bread, and blessed it, and brake it, and gave it to the disciples, and said, Take, eat; this is my body.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 27-36 on fol. 91v.
27και λαβων το ποτηριον · και ευχαριστη̣[σας] εδωκεν αυτοις λεγων · πειεται εξ αυτου̣ [παντες] 28τουτο γαρ εστιν το αιμα μου της καινης διαθηκης · το υπερ πολλων εκχυννομενον εις αφεσιν αμαρτιων 29λεγω δε υμειν ου μη πιω απ αρτει εκ τουτου του γενηματος της αμπελου εως της ημερας εκεινης οταν αυτο πιω μεθ υμων καινον εν τη βασειλεια του πρς μου · 30και υμνησαντες εξηλθον εις το ορος των ελαιων 31τοτε λεγει αυτοις ο ιης · παντες υμεις σκανδαλισθησεσθαι εν εμοι εν τη νυκτι ταυτη γεγραπται γαρ παταξω τον ποιμενα και διασκορπισθησεται τα προβατα της ποιμνης 32μετα δε το εγερθηναι με προαξω υμας εις την γαλιλαιαν 33αποκριθεις δε ο π̣ετρος ειπεν αυτω ει παντες σκανδαλισθησονται εν σοι εγω ουδεποτε σκανδαλισθησομαι 34εφη αυτω ο ιης αμην λεγω σοι οτι ταυτη τη νυκτε̣[ι] πρειν αλεκτορα φωνησαι τρις απαρνηση με · 35λεγει αυτω πετρος καν δεη με συν σοι αποθανειν ου μη σε απαρνησομαι ομοιως και παντες οι μαθηται ειπον 36τοτε ερχεται ο ιης μετ αυτων εις χωριον λεγομενον γεθσαμανει και λεγει τοις μαθηταις αυτου καθισατε αυτου · εως αν απελθων εκει προσευξομαι
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
27καὶ λαβὼν ποτήριον καὶ εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες· 28τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ αἷμά μου τῆς διαθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυννόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. 29λέγω δὲ ὑμῖν, οὐ μὴ πίω ἀπ’ ἄρτι ἐκ τούτου τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω μεθ’ ὑμῶν καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρός μου. 30Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ ὄρος τῶν ἐλαιῶν. 31τότε λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· πάντες ὑμεῖς σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ, γέγραπται γάρ· πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ διασκορπισθήσονται τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης. 32μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναί με προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. 33ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· εἰ πάντες σκανδαλισθήσονται ἐν σοί, ἐγὼ οὐδέποτε σκανδαλισθήσομαι. 34ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἀμὴν λέγω σοι ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με. 35λέγει αὐτῷ ὁ Πέτρος· κἂν δέῃ με σὺν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι. ὁμοίως καὶ πάντες οἱ μαθηταὶ εἶπον. 36Τότε ἔρχεται μετ’ αὐτῶν ὁ Ἰησοῦς εἰς χωρίον λεγόμενον Γεθσημανεί, καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς, καθίσατε αὐτοῦ ἕως οὗ ἀπελθὼν ἐκεῖ προσεύξωμαι.
27And he took the cup, and gave thanks, and gave it to them, saying, Drink ye all of it; 28For this is my blood of the new testament, which is shed for many for the remission of sins. 29But I say unto you, I will not drink henceforth of this fruit of the vine, until that day when I drink it new with you in my Father’s kingdom. 30And when they had sung an hymn, they went out into the mount of Olives. 31Then saith Jesus unto them, All ye shall be offended because of me this night: for it is written, I will smite the shepherd, and the sheep of the flock shall be scattered abroad. 32But after I am risen again, I will go before you into Galilee. 33Peter answered and said unto him, Though all men shall be offended because of thee, yet will I never be offended. 34Jesus said unto him, Verily I say unto thee, That this night, before the cock crow, thou shalt deny me thrice. 35Peter said unto him, Though I should die with thee, yet will I not deny thee. Likewise also said all the disciples. 36Then cometh Jesus with them unto a place called Gethsemane, and saith unto the disciples, Sit ye here, while I go and pray yonder.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 37-47 on fol. 92v; verse 47 continues on fol. 93v (which begins 'και μετ αυτου').
37και παραλαβων τον πετρον και τους δυο υιους ζεβεδαιου ηρξατο λυπεισθαι και αδημονειν 38τοτε λεγει αυτοις · περιλυπος εστιν η ψυχη μου εως θανατου · μεινατε ωδε και γρηγορειται μετ εμου · 39και προσελθων μεικρον επεσεν επει προσωπον αυτου προσευχομενος και λεγων · πατερ μου ει δυνατον εστιν · παρελθατω απ εμου το ποτηριον τουτο · πλην ουχ ως εγω θελω αλλ ως συ · 40και ερχεται προς αυτους και ευρισκει αυτους καθευδοντας και λεγει τω πετρω · ουτως ουκ εισχυσαται μιαν ωραν γρηγορησαι μετ εμου 41γρηγορειται και προσευχεσθαι ινα μη εισελθηται εις πειρασμον το μεν πνα προθυμον · η δε σαρξ ασθενης 42παλιν εκ δευτερου απελθων προσηυξατο λεγων πατερ μου ει ου δυναται το ποτηριον τουτο · παρελθειν εαν μη αυτο πιω · γενηθητω το θελημα σου 43και ελθων παλιν · ευρεν αυτους καθευδοντας ησαν γαρ αυτων οι οφθαλμοι βεβαρημενοι 44και αφεις αυτους παλιν απελθων προσηυξατο τον αυτον λογον ειπων 45τοτε ερχεται · προς του μαθητας αυτου και λεγει αυτοις · καθευδετε το λοιπον και αναπαυεσθαι · ιδου ηγγικεν η ωρα και ο υιος του ανθρωπου παραδιδοται εις χειρας αμαρτωλων · 46εγειρεσθε αγωμεν ιδου ηγγικεν ο παραδιδους με 47ετι δε αυτου λαλουντος ιδου ιουδας εις των ιβ ηλθεν και μετ αυτου οχλος πολυς · μετα μαχαιρων και ξυλων · απο των αρχιερεων και πρεσβυτερων του λαου
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
37καὶ παραλαβὼν τὸν Πέτρον καὶ τοὺς δύο υἱοὺς Ζεβεδαίου ἤρξατο λυπεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν. 38τότε λέγει αὐτοῖς· περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε μετ’ ἐμοῦ. 39καὶ προσελθὼν μικρὸν ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ προσευχόμενος καὶ λέγων· πάτερ, εἰ δυνατόν ἐστιν, παρελθάτω ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο· πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω ἀλλ’ ὡς σύ. 40καὶ ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας, καὶ λέγει τῷ Πέτρῳ· οὕτως οὐκ ἰσχύσατε μίαν ὥραν γρηγορῆσαι μετ’ ἐμοῦ; 41γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν· τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. 42πάλιν ἐκ δευτέρου ἀπελθὼν προσηύξατο λέγων· πάτερ μου, εἰ οὐ δύναται τοῦτο παρελθεῖν ἐὰν μὴ αὐτὸ πίω, γενηθήτω τὸ θέλημά σου. 43καὶ ἐλθὼν πάλιν εὗρεν αὐτοὺς καθεύδοντας· ἦσαν γὰρ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοὶ βεβαρημένοι. 44καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς πάλιν ἀπελθὼν προσηύξατο ἐκ τρίτου, τὸν αὐτὸν λόγον εἰπὼν πάλιν. 45τότε ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ λέγει αὐτοῖς· καθεύδετε τὸ λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε. ἰδοὺ ἤγγικεν ἡ ὥρα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἁμαρτωλῶν. 46ἐγείρεσθε, ἄγωμεν· ἰδοὺ ἤγγικεν ὁ παραδιδούς με. 47Καὶ ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα ἦλθεν καὶ μετ’ αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ.
37And he took with him Peter and the two sons of Zebedee, and began to be sorrowful and very heavy. 38Then saith he unto them, My soul is exceeding sorrowful, even unto death: tarry ye here, and watch with me. 39And he went a little farther, and fell on his face, and prayed, saying, O my Father, if it be possible, let this cup pass from me: nevertheless not as I will, but as thou wilt. 40And he cometh unto the disciples, and findeth them asleep, and saith unto Peter, What, could ye not watch with me one hour? 41Watch and pray, that ye enter not into temptation: the spirit indeed is willing, but the flesh is weak. 42He went away again the second time, and prayed, saying, O my Father, if this cup may not pass away from me, except I drink it, thy will be done. 43And he came and found them asleep again: for their eyes were heavy. 44And he left them, and went away again, and prayed the third time, saying the same words. 45Then cometh he to his disciples, and saith unto them, Sleep on now, and take your rest: behold, the hour is at hand, and the Son of man is betrayed into the hands of sinners. 46Rise, let us be going: behold, he is at hand that doth betray me. 47And while he yet spake, lo, Judas, one of the twelve, came, and with him a great multitude with swords and staves, from the chief priests and elders of the people.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 48-56 on fol. 93v; verse 56 continues on fol. 94v (which begins 'τοτε οι μαθηται').
48ο δε παραδιδους αυτον εδωκεν αυτοις σημειον λεγων · ον αν φιλησω αυτος εστιν κρατησατε αυτον 49και ευθεως προσελθων τω ιηυ ειπεν χαιραι ραββει · και κατεφιλησεν αυτον 50ειπεν δε αυτω ο ιης εφ ο παρει ετεραι τοτε προσελθοντες · επεβαλον τας χειρας επι τον ιην και εκρατησαν αυτον 51και ιδου εις των μετα ιηυ εκτεινας την χειρα · απεσπασεν την μαχαιραν αυτου · και επαταξεν τον δουλον του αρχιερεως και αφειλεν αυτου το ωτειον 52τοτε λεγει αυτω ο ιης αποστρεψον την μαχαιραν σου εις τον τοπον αυτης παντες γαρ οι λαβοντες μαχαιραν εν μαχαιρα απολουνται 53η δοκεις οτι ου δυναμαι αρτι παρακαλεσαι τον πατερα μου · και παραστησει μοι πλειω ιβ λεγειωνη̣ς αγγελων 54πως ουν πληρωθησονται αι γραφαι οτι ουτως δει γενεσθαι · 55εν εκεινη τη ωρα ο ιης ειπεν τοις οχλοις · ως επι ληστην ηλθατε · μετα μαχαιρων και ξυλων συνλαβειν με καθ ημεραν προς υμας εκαθημην εν τω ιερω διδασκων · και ουκ εκρατησατε με 56τουτο δε ολον γεγονεν ινα πληρωθωσιν αι γραφαι των προφητων τοτε οι μαθηται παντες αφεντες αυτ̣[ον] [εφυγον]
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
48ὁ δὲ παραδιδοὺς αὐτὸν ἔδωκεν αὐτοῖς σημεῖον λέγων· ὃν ἐὰν φιλήσω αὐτός ἐστιν· κρατήσατε αὐτόν. 49καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπεν· χαῖρε, ῥαββεί· καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. 50ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, ἑταῖρε, ἐφ’ ὃ πάρει. τότε προσελθόντες ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. 51καὶ ἰδοὺ εἷς τῶν μετὰ Ἰησοῦ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἀπέσπασεν τὴν μάχαιραν αὐτοῦ καὶ πατάξας τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ ὠτίον. 52τότε λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἀπόστρεψον τὴν μάχαιράν σου εἰς τὸν τόπον αὐτῆς· πάντες γὰρ οἱ λαβόντες μάχαιραν ἐν μαχαίρῃ ἀπολοῦνται. 53ἢ δοκεῖς ὅτι οὐ δύναμαι παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου, καὶ παραστήσει μοι ἄρτι πλείω δώδεκα λεγιώνων ἀγγέλων; 54πῶς οὖν πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ, ὅτι οὕτως δεῖ γενέσθαι; 55ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τοῖς ὄχλοις· ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθατε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων συλλαβεῖν με· καθ’ ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ ἐκαθεζόμην διδάσκων καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με. 56τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ τῶν προφητῶν. τότε οἱ μαθηταὶ πάντες ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον.
48Now he that betrayed him gave them a sign, saying, Whomsoever I shall kiss, that same is he: hold him fast. 49And forthwith he came to Jesus, and said, Hail, master; and kissed him. 50And Jesus said unto him, Friend, wherefore art thou come? Then came they, and laid hands on Jesus, and took him. 51And, behold, one of them which were with Jesus stretched out his hand, and drew his sword, and struck a servant of the high priest’s, and smote off his ear. 52Then said Jesus unto him, Put up again thy sword into his place: for all they that take the sword shall perish with the sword. 53Thinkest thou that I cannot now pray to my Father, and he shall presently give me more than twelve legions of angels? 54But how then shall the scriptures be fulfilled, that thus it must be? 55In that same hour said Jesus to the multitudes, Are ye come out as against a thief with swords and staves for to take me? I sat daily with you teaching in the temple, and ye laid no hold on me. 56But all this was done, that the scriptures of the prophets might be fulfilled. Then all the disciples forsook him, and fled.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 57-65 on fol. 94v; verse 65 continues on fol. 95v (which begins 'ιδε νυν ηκουσατε').
57οι δε κρατησαντες τον ιην απηγαγον̣ προς καειφαν τον αρχιερεα οπου οι γραμματεις και οι πρεσβυτεροι συνηχθησαν 58ο δε πετρος ηκολουθει αυτω απο μακροθεν εως της αυλης του αρχιερεως και εισελθων εσω εκαθητο μετα των υπηρετων · ειδειν το τελος 59οι δε αρχιερεις και το συνεδριον ολον εζητουν ψευδομαρτυρειαν · κατα του ιηυ οπως αυτον θανατωσουσιν 60και ουκ ευρον το εξης και πολλοι προσηλθον · ψευδομαρτυρες και ουκ ευρον το εξης υστερον δε ηλθον δυο ψευδομαρτυρες και 61ειπον · τουτον̣ ηκουσαμεν λεγοντα δυναμαι καταλυσαι τον ναον του θυ και δια τρειων ημερων · οικοδομησαι αυτον 62και αναστας ο αρχιερευς ειπεν αυτω ουδεν αποκρινη · τι ουτοι σου καταμαρτυρουσιν 63ο δε ιης εσιωπα αποκριθεις ουν ο αρχιερευς ειπεν αυτω ορκιζω σε κατα του θυ του ζωντος · ινα ημειν ειπης ει συ ει ο χρς ο υιος του θυ · 64λεγει αυτω ο ιης συ ειπας · πλην λεγω υμειν οτι απ αρτι οψεσθαι · τον υιον του ανθρωπου καθημενον εκ δεξιων της δυναμεως και ερχομενον επι των νεφελων του ουρανου 65τοτε ο αρχιερευς διερρηξεν τα ειματια αυτου λεγων · εβλασφημησεν τι ετι χρειαν εχομεν · μαρτυρων ιδε νυν ηκουσατε την βλασφημειαν
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
57Οἱ δὲ κρατήσαντες τὸν Ἰησοῦν ἀπήγαγον πρὸς Καϊάφαν τὸν ἀρχιερέα, ὅπου οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι συνήχθησαν. 58ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει αὐτῷ μακρόθεν ἕως τῆς αὐλῆς τοῦ ἀρχιερέως, καὶ εἰσελθὼν ἔσω ἐκάθητο μετὰ τῶν ὑπηρετῶν ἰδεῖν τὸ τέλος. 59Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ τὸ συνέδριον ὅλον ἐζήτουν ψευδομαρτυρίαν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὅπως αὐτὸν θανατώσουσιν, 60καὶ οὐχ εὗρον πολλῶν προσελθόντων ψευδομαρτύρων. ὕστερον δὲ προσελθόντες δύο 61εἶπον· οὗτος ἔφη· δύναμαι καταλῦσαι τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν αὐτὸν οἰκοδομῆσαι. 62καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ· οὐδὲν ἀποκρίνῃ; τί οὗτοί σου καταμαρτυροῦσιν; 63ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐσιώπα. καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ· ἐξορκίζω σε κατὰ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἵνα ἡμῖν εἴπῃς εἰ σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. 64λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· σὺ εἶπας· πλὴν λέγω ὑμῖν, ἀπ’ ἄρτι ὄψεσθε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου καθήμενον ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως καὶ ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. 65τότε ὁ ἀρχιερεὺς διέρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ λέγων· ἐβλασφήμησεν· τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων; ἴδε νῦν ἠκούσατε τὴν βλασφημίαν.
57And they that had laid hold on Jesus led him away to Caiaphas the high priest, where the scribes and the elders were assembled. 58But Peter followed him afar off unto the high priest’s palace, and went in, and sat with the servants, to see the end. 59Now the chief priests, and elders, and all the council, sought false witness against Jesus, to put him to death; 60But found none: yea, though many false witnesses came, yet found they none. At the last came two false witnesses, 61And said, This fellow said, I am able to destroy the temple of God, and to build it in three days. 62And the high priest arose, and said unto him, Answerest thou nothing? what is it which these witness against thee? 63But Jesus held his peace. And the high priest answered and said unto him, I adjure thee by the living God, that thou tell us whether thou be the Christ, the Son of God. 64Jesus saith unto him, Thou hast said: nevertheless I say unto you, Hereafter shall ye see the Son of man sitting on the right hand of power, and coming in the clouds of heaven. 65Then the high priest rent his clothes, saying, He hath spoken blasphemy; what further need have we of witnesses? behold, now ye have heard his blasphemy.
Where on the image
Page from the NTVMR transcription (docID 20005): verses 66-75 on fol. 95v.
66τι υμειν δοκει · οι δε απεκριθησαν παντες και ειπον ενοχος θανατου εστιν 67τοτε ενεπτυσαν εις το προσωπον αυτου και εκολαφισαν αυτον αλλοι δε εραπεισαν αυτον 68λεγοντες προφητευσον ημειν χρε · τις εστιν ο παισας σε 69ο δε πετρος εκαθητο · εξω εν τη αυλη και προσηλθεν αυτω · μια παιδισκη λεγουσα και συ ησθα μετα ιηυ του γαλειλαιου 70ο δε ηρνησατο ενπροσθεν παντων λεγων ουκ οιδα τι λεγεις ουδε επισταμαι 71εξελθοντος δε αυτου εις τον πυλωνα ειδεν αυτον αλλη παιδισκη και λεγει τοις εκει · ουτος ην μετα ιηυ του ναζωραιου · 72και παλιν ηρνησατο μεθ ορκου λεγων · ουκ οιδα τον ανθρωπον 73μετα μεικρον δε · προσελθοντες οι εστωτες ειπον τω πετρω · αληθως εξ αυτων ει και γαρ η λαλεια σου ομοιαζει 74τοτε ηρξατο καταθεματιζειν · και ομνυειν οτι ουκ οιδα τον ανθρωπον και ευθεως αλεκτωρ εφωνησεν 75και εμνησθη ο πετρος του ρηματος ιηυ ειρηκοτος πριν αλεκτορα φωνησαι τρις απαρνηση με · και εξελθων εξω εκλαυσεν πικρως
Compare: Tischendorf 8th edition (1869)
66τί ὑμῖν δοκεῖ; οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπον· ἔνοχος θανάτου ἐστίν. 67Τότε ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἐκολάφισαν αὐτόν, οἱ δὲ ἐράπισαν 68λέγοντες· προφήτευσον ἡμῖν, Χριστέ, τίς ἐστιν ὁ παίσας σε; 69Ὁ δὲ Πέτρος ἐκάθητο ἔξω ἐν τῇ αὐλῇ· καὶ προσῆλθεν αὐτῷ μία παιδίσκη λέγουσα· καὶ σὺ ἦσθα μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Γαλιλαίου. 70ὁ δὲ ἠρνήσατο ἔμπροσθεν πάντων λέγων· οὐκ οἶδα τί λέγεις. 71ἐξελθόντα δὲ αὐτὸν εἰς τὸν πυλῶνα, εἶδεν αὐτὸν ἄλλη καὶ λέγει τοῖς ἐκεῖ· οὗτος ἦν μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου. 72καὶ πάλιν ἠρνήσατο μετὰ ὅρκου ὅτι οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. 73μετὰ μικρὸν δὲ προσελθόντες οἱ ἑστῶτες εἶπον τῷ Πέτρῳ, ἀληθῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ· καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου δῆλόν σε ποιεῖ. 74τότε ἤρξατο καταθεματίζειν καὶ ὀμνύειν ὅτι οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον· καὶ εὐθέως ἀλέκτωρ ἐφώνησεν. 75καὶ ἐμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ ῥήματος Ἰησοῦ εἰρηκότος ὅτι πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με· καὶ ἐξελθὼν ἔξω ἔκλαυσεν πικρῶς.
66What think ye? They answered and said, He is guilty of death. 67Then did they spit in his face, and buffeted him; and others smote him with the palms of their hands, 68Saying, Prophesy unto us, thou Christ, Who is he that smote thee? 69Now Peter sat without in the palace: and a damsel came unto him, saying, Thou also wast with Jesus of Galilee. 70But he denied before them all, saying, I know not what thou sayest. 71And when he was gone out into the porch, another maid saw him, and said unto them that were there, This fellow was also with Jesus of Nazareth. 72And again he denied with an oath, I do not know the man. 73And after a while came unto him they that stood by, and said to Peter, Surely thou also art one of them; for thy speech bewrayeth thee. 74Then began he to curse and to swear, saying, I know not the man. And immediately the cock crew. 75And Peter remembered the word of Jesus, which said unto him, Before the cock crow, thou shalt deny me thrice. And he went out, and wept bitterly.
Notes
- Codex Bezae is bilingual: at each opening the Greek is on the left-hand (verso) page and the Latin on the facing right-hand (recto) page. Only the Greek pages are shown here; the Latin column is not included.
Cite
Sources
- Source: Codex Bezae page images + NTVMR transcription (CC BY 4.0) + Tischendorf 8th edition + KJV (holding institution)
- Critical edition: Codex Bezae transcription, NTVMR (INTF Münster, CC BY 4.0); Tischendorf 8th edition for comparison
← previous · → next · v cycle view · l back to library