Norse

Lokasenna

Lokasenna
Anonymous (Codex Regius, c. 1270),
Codex Regius via handrit.is + heimskringla.no + Thorpe (PG #14726) · Codex Regius (GKS 2365 4to)

Introduction

Lokasenna from the Poetic Edda.

How was this verified? (Provenance)
Manuscript: Anonymous (Codex Regius, c. 1270) — page scan from Codex Regius via handrit.is + heimskringla.no + Thorpe (PG #14726).
Original text: Codex Regius (GKS 2365 4to) (public domain).
English translation: Benjamin Thorpe (1866) (public domain).
Verify: The scan image is the physical evidence. The original-language text is verifiable against the scan. The English translation is checkable against the original. Click any Greek, Hebrew, or Latin word for morphological analysis.
Challenge: Submit a correction to contact@theosislibrary.com.
Old Norse / English original and English translation, with manuscript scans.
§1-10 · Lokasenna st. 1-10
Manuscript
Scan codex-regius/codex-regius-p43.jpg
Old Norse · heimskringla.no

1"Segðu þat, Eldir, / svá at þú einugi / feti gangir framar, / hvat hér inni / hafa at ölmálum / sigtíva synir." 2"Of vápn sín dæma / ok um vígrisni sína / sigtíva synir; / ása ok alfa / er hér inni eru, / manngi er þér í orði vinr." 3"Inn skal ganga / Ægis hallir í / á þat sumbl at sjá; / jöll ok áfu / færi ek ása sonum, / ok blend ek þeim svá meini mjöð." 4"Veiztu, ef þú inn gengr / Ægis hallir í / á þat sumbl at sjá, / hrópi ok rógi / ef þú eyss á holl regin, / á þér munu þau þerra þat." 5"Veiztu þat, Eldir, / ef vit einir skulum / sáryrðum sakask, / auðigr verða / mun ek í andsvörum, / ef þú mælir til margt." 6"Þyrstr ek kom / þessar hallar til, / Loftr, um langan veg / ásu at biðja, / at mér einn gefi / mæran drykk mjaðar. 7Hví þegið ér svá, / þrungin goð, / at þér mæla né meguð? / Sessa ok staði / velið mér sumbli at / eða heitið mik heðan." 8"Sessa ok staði / velja þér sumbli at / æsir aldregi, / því at æsir vitu, / hveim þeir alda skulu / gambansumbl of geta." 9"Mantu þat, Óðinn, / er vit í árdaga / blendum blóði saman? / Ölvi bergja / lézktu eigi mundu, / nema okkr væri báðum borit." 10"Rístu þá, Viðarr, / ok lát ulfs föður / sitja sumbli at, / síðr oss Loki / kveði lastastöfum / Ægis höllu í."

English · Benjamin Thorpe (1866)

1Tell me, Eldir! ere thou thy foot settest one step forward, on what converse the sons of the triumphant gods at their potation? _Eldir_. 2Of their arms converse, and of their martial fame, the sons of the triumphant gods. Of the Æsir and the Alfar that are here within not one has a friendly word for thee. _Loki_. 3I will go into Oegir's halls, to see the compotation. Strife and hate to the Æsir's sons I bear, and will mix their mead with bale. _Eldir_. 4Knowest thou not that if thou goest into Oegir's halls to see the compotation, but contumely and clamour pourest forth on the kindly powers, they will wipe it all off on thee? _Loki_. 5Knowest thou not, Eldir, that if we two with bitter words contend, I shall be rich in answers, if thou sayest too much? 6I Lopt am come thirsty into this hall, from a long journey, to beseech the Æsir one draught to give me of the bright mead. 7Why gods! are ye so silent, so reserved, that ye cannot speak? A seat and place choose for me at your board, or bid me hie me hence. _Bragi_. 8A seat and place will the Æsir never choose for thee at their board; for well the Æsir know for whom they ought to hold a joyous compotation. _Loki_. 9Odin! dost thou remember when we in early days blended our blood together? When to taste beer thou didst constantly refuse, unless to both 'twas offered? _Odin_. 10Rise up, Vidar! and let the wolf's sire sit at our compotation; that Loki may not utter words of contumely in Oegir's hall.

§11-20 · Lokasenna st. 11-20
Manuscript
Scan codex-regius/codex-regius-p44.jpg
Old Norse · heimskringla.no

11"Heilir æsir, / heilar ásynjur / ok öll ginnheilög goð - / nema sá einn áss / er innar sitr, / Bragi, bekkjum á." 12"Mar ok mæki / gef ek þér míns féar, / ok bætir þér svá baugi Bragi, / síðr þú ásum / öfund of gjaldir, / grem þú eigi goð at þér." 13"Jós ok armbauga / mundu æ vera / beggja vanr, Bragi; / ása ok alfa, / er hér inni eru, / þú ert við víg varastr / ok skjarrastr við skot." 14"Veit ek, ef fyr útan værak, / svá sem fyr innan emk, / Ægis höll of kominn, / höfuð þitt / bæra ek í hendi mér; / lykak þér þat fyr lygi." 15"Snjallr ertu í sessi, / skal-at-tu svá gera, / Bragi bekkskrautuðr; / vega þú gakk, / ef þú vreiðr séir; / hyggsk vætr hvatr fyrir." 16"Bið ek þik, Bragi, / barna sifjar duga / ok allra óskmaga, / at þú Loka / kveðir-a lastastöfum / Ægis höllu í." 17"Þegi þú, Iðunn, / þik kveð ek allra kvenna / vergjarnasta vera, / síztu arma þína / lagðir ítrþvegna / um þinn bróðurbana." 18"Loka ek kveðk-a / lastastöfum / Ægis höllu í: / Braga ek kyrri / bjórreifan; / vilk-at ek, at it vreiðir vegizk." 19"Hví it æsir tveir / skuluð inni hér / sáryrðum sakask? / Loftki þat veit, / at hann leikinn er / ok hann fjörg öll fía." 20"Þegi þú, Gefjun, / þess mun ek nú geta, / er þik glapði at geði / sveinn inn hvíti, / er þér sigli gaf / ok þú lagðir lær yfir."

English · Benjamin Thorpe (1866)

11Hail, Æsir! Hail, Asyniur! And ye, all-holy gods! all, save that one As, who sits within there, Bragi, on yonder bench. _Bragi_. 12A horse and falchion I from my stores will give thee, and also with a ring reward thee, if thou the Æsir wilt not requite with malice. Provoke not the gods against thee. _Loki_. 13Of horse and rings wilt thou ever, Bragi! be in want. Of the Æsir and the Alfar, that are here present, in conflict thou art the most backward, and in the play of darts most timid. _Bragi_. 14I know that were I without, as I am now within, the hall of Oegir, I thy head would bear in my hand, and so for lying punish thee. _Loki_. 15Valiant on thy seat art thou, Bragi! but so thou shouldst not be, Bragi, the bench's pride! Go and fight, if thou art angry; a brave man sits not considering. _Idun_. 16I pray thee, Bragi! let avail the bond of children, and of all adopted sons, and to Loki speak not in reproachful words, in Oegir's hall. _Loki_. 17Be silent, Idun! of all women I declare thee most fond of men, since thou thy arms, carefully washed, didst twine round thy brother's murderer. _Idun_. 18Loki I address not with opprobrious words, in Oegir's hall. Bragi I soothe, by beer excited. I desire not that angry ye fight. _Gefion_. 19Why will ye, Æsir twain, here within, strive with reproachful words? Lopt perceives not that he is deluded, and is urged on by fate. _Loki_. 20Be silent, Gefion! I will now just mention, how that fair youth thy mind corrupted, who thee a necklace gave, and around whom thou thy limbs didst twine? _Odin_.

§21-30 · Lokasenna st. 21-30
Manuscript
Scan codex-regius/codex-regius-p45.jpg
Old Norse · heimskringla.no

21"Ærr ertu, Loki, / ok örviti, / er þú fær þér Gefjun at gremi, / því at aldar örlög / hygg ek, at hon öll of viti / jafngörla sem ek." 22"Þegi þú, Óðinn, / þú kunnir aldregi / deila víg með verum; / oft þú gaft, / þeim er þú gefa skyldir-a, / inum slævurum sigr." 23"Veiztu, ef ek gaf, / þeim er ek gefa né skylda, / inum slævurum, sigr, / átta vetr / vartu fyr jörð neðan, / kýr mólkandi ok kona, / ok hefr þú þar börn borit, / ok hugða ek þat args aðal." 24"En þik síða kóðu / Sámseyu í, / ok draptu á vétt sem völur; / vitka líki / fórtu verþjóð yfir, / ok hugða ek þat args aðal." 25"Örlögum ykkrum / skylið aldregi / segja seggjum frá, / hvat it æsir tveir / drýgðuð í árdaga; / firrisk æ forn rök firar." 26"Þegi þú, Frigg, / þú ert Fjörgyns mær / ok hefr æ vergjörn verit, / er þá Véa ok Vilja / léztu þér, Viðris kvæn, / báða i baðm of tekit." 27"Veiztu, ef ek inni ættak / Ægis höllum i / Baldri líkan bur, / út þú né kvæmir / frá ása sonum, / ok væri þá at þér vreiðum vegit." 28"Enn vill þú, Frigg, / at ek fleiri telja / mína meinstafi: / ek því réð, / er þú ríða sér-at / síðan Baldr at sölum." 29"Ærr ertu, Loki, / er þú yðra telr / ljóta leiðstafi; / örlög Frigg, / hygg ek, at öll viti, / þótt hon sjalfgi segi." 30"Þegi þú, Freyja, / þik kann ek fullgörva, / er-a þér vamma vant: / ása ok alfa, / er hér inni eru, / hverr hefir þinn hór verit."

English · Benjamin Thorpe (1866)

21Thou art raving, Loki! and hast lost thy wits, in calling Gefion's anger on thee; for all men's destinies, I ween, she knows as thoroughly as I do. _Loki_. 22Be silent, Odin! Thou never couldst allot conflicts between men: oft hast thou given to those to whom thou oughtest not--victory to cowards. _Odin_. 23Knowest thou that I gave to those I ought not--victory to cowards? Thou wast eight winters on the earth below, a milch cow and a woman, and didst there bear children. Now that, methinks, betokens a base nature. _Loki_. 24But, it is said, thou wentest with tottering steps in Samso, and knocked at houses as a Vala. In likeness of a fortune teller, thou wentest among people. Now that, methinks, betokens a base nature. _Frigg_. 25Your doings ye should never publish among men, what ye, Æsir twain, did in days of yore. Ever forgotten be men's former deeds! _Loki_. 26Be thou silent, Frigg! Thou art Fiorgyn's daughter, and ever hast been fond of men, since Ve and Vili, it is said, thou, Vidrir's wife, didst both to thy bosom take. _Frigg_. 27Know thou that if I had, in Oegir's halls, a son like Baldr, out thou shouldst not go from the Æsir's sons: thou should'st have been fiercely assailed. _Loki_. 28But wilt thou, Frigg! that of my wickedness I more recount? I am the cause that thou seest not Baldr riding to the halls. _Freyia_. 29Mad art thou, Loki! in recounting thy foul misdeeds. Frigg, I believe, knows all that happens, although she says it not. _Loki_. 30Be thou silent, Freyia! I know thee full well; thou art not free from vices: of the Æsir and the Alfar, that are herein, each has been thy paramour. _Freyia_.

§31-40 · Lokasenna st. 31-40
Manuscript
Scan codex-regius/codex-regius-p46.jpg
Old Norse · heimskringla.no

31"Flá er þér tunga, / hygg ek, at þér fremr myni / ógótt of gala; / reiðir ro þér æsir / ok ásynjur, / hryggr muntu heim fara." 32"Þegi þú, Freyja, / þú ert fordæða / ok meini blandin mjök, / síz þik at bræðr þínum / stóðu blíð regin / ok myndir þú þá, Freyja, frata." 33"Þat er válítit, / þótt sér varðir / vers fái, hós eða hvárs; / hitt er undr, er áss ragr / er hér inn of kominn / ok hefir sá börn of borit." 34"Þegi þú, Njörðr, / þú vart austr heðan / gíls of sendr at goðum; / Hymis meyjar / höfðu þik at hlandtrogi / ok þér i munn migu." 35"Sú erumk líkn, / er ek vark langt heðan / gísl of sendr at goðum, / þá ek mög gat, / þann er mangi fíár, / ok þykkir sá ása jaðarr." 36"Hættu nú, Njörðr, / haf þú á hófi þik, / munk-a ek því leyna lengr: / við systur þinni / gaztu slíkan mög, / ok er-a þó vánu verr." 37"Freyr er beztr / allra ballriða / ása görðum í; / mey hann né grætir / né manns konu / ok leysir ór höftum hvern." 38"Þegi þú, Týr, / þú kunnir aldregi / bera tilt með tveim; / handar innar hægri / mun ek hinnar geta, / er þér sleit Fenrir frá." 39"Handar em ek vanr, / en þú hróðrsvitnis, / böl er beggja þrá; / ulfgi hefir ok vel, / er í böndum skal / bíða ragnarökrs." 40"Þegi þú, Týr, / þat varð þinni konu, / at hon átti mög við mér; / öln né penning / hafðir þú þess aldregi / vanréttis, vesall."

English · Benjamin Thorpe (1866)

31False is thy tongue. Henceforth it will, I think, prate no good to thee. Wroth with thee are the Æsir, and the Asyniur. Sad shalt thou home depart. _Loki_. 32Be silent, Freyia! Thou art a sorceress, and with much evil blended; since against thy brother thou the gentle powers excited. And then, Freyia! what didst thou do? _Niord_. 33It is no great wonder, if silk-clad dames get themselves husbands, lovers; but 'tis a wonder that a wretched As, that has borne children, should herein enter. _Loki_. 34Be silent, Niord! Thou wast sent eastward hence, a hostage from the gods. Hymir's daughters had thee for an utensil, and flowed into thy mouth.[41] _Niord_. 35'Tis to me a solace, as I a long way hence was sent, a hostage from the gods, that I had a son, whom no one hates, and accounted is a chief among the Æsir. _Loki_. 36Cease now, Niord! in bounds contain thyself; I will no longer keep it secret: it was with thy sister thou hadst such a son; hardly worse than thyself. _Ty_. 37Frey is best of all the exalted gods in the Æsir's courts: no maid he makes to weep, no wife of man, and from bonds looses all. _Loki_. 38Be silent, Ty! Thou couldst never settle a strife 'twixt two; of thy right hand also I must mention make, which Fenrir from thee tore. _Ty_. 39I of a hand am wanting, but thou of honest fame; sad is the lack of either. Nor is the wolf at ease: he in bonds must bide, until the gods' destruction. _Loki_. 40Be silent, Ty; to thy wife it happened to have a son by me. Nor rag nor penny ever hadst thou, poor wretch! for this injury. _Frey_.

§41-50 · Lokasenna st. 41-50
Manuscript
Scan codex-regius/codex-regius-p47.jpg
Old Norse · heimskringla.no

41"Ulfr sé ek liggja / árósi fyrir, / unz rjúfask regin; / því mundu næst, / nema þú nú þegir, / bundinn, bölvasmiðr." 42"Gulli keypta / léztu Gymis dóttur / ok seldir þitt svá sverð; / en er Múspells synir / ríða Myrkvið yfir, / veizt-a þú þá, vesall, hvé þú vegr." 43"Veiztu, ef ek eðli ættak / sem Ingunar-Freyr / ok svá sælligt setr, / mergi smæra / mölða ek þá meinkráku / ok lemða alla í liðu." 44"Hvat er þat it litla / er ek þat löggra sék / ok snapvíst snapir? / At eyrum Freys / mundu æ vera / ok und kvernum klaka." 45"Byggvir ek heiti, / en mik bráðan kveða / goð öll ok gumar; / því em ek hér hróðugr, / at drekka Hrofts megir / allir öl saman." 46"Þegi þú, Byggvir, / þú kunnir aldregi / deila með mönnum mat, / ok þik í flets strái / finna né máttu, / þá er vágu verar." 47"Ölr ertu, Loki, / svá at þú ert örviti, / - hví né lezk-a-ðu, Loki? - / því at ofdrykkja / veldr alda hveim, / er sína mælgi né man-at." 48"Þegi þú, Heimdallr, / þér var í árdaga / it ljóta líf of lagit; / örgu baki / þú munt æ vera / ok vaka vörðr goða." 49"Létt er þér, Loki; / mun-at-tu lengi svá / leika lausum hala, / því at þik á hjörvi / skulu ins hrímkalda magar / görnum binda goð." 50"Veiztu, ef mik á hjörvi / skulu ins hrímkalda magar / görnum binda goð, / fyrstr ok efstr / var ek at fjörlagi, / þars vér á Þjaza þrifum."

English · Benjamin Thorpe (1866)

41I the wolf see lying at the river's mouth, until the powers are swept away. So shalt thou be bound, if thou art not silent, thou framer of evil. _Loki_. 42With gold thou boughtest Gymir's daughter, and so gavest away thy sword: but when Muspell's sons through the dark forest ride, thou, unhappy, wilt not have wherewith to fight. _Byggvir_. 43Know that were I of noble race, like Ingun's Frey, and had so fair a dwelling, than marrow softer I would bray that ill-boding crow, and crush him limb by limb. _Loki_. 44What little thing is that I see wagging its tail, and snapping eagerly? At the ears of Frey thou shouldst ever be, and clatter under mills. _Byggvir_. 45Byggvir I am named, and am thought alert, by all gods and men; therefore am I joyful here, that all the sons of Hropt drink beer together. _Loki_. 46Be silent, Byggvir! Thou couldst never dole out food to men, when, lying in thy truckle bed, thou wast not to be found, while men were fighting. _Heimdall_. 47Loki, thou art drunk, and hast lost thy wits. Why dost thou not leave off, Loki? But drunkenness so rules every man, that he knows not of his garrulity. _Loki_. 48Be silent, Heimdall! For thee in early days was that hateful life decreed: with a wet back thou must ever be, and keep watch as guardian of the gods. _Skadi_. 49Thou art merry, Loki! Not long wilt thou frisk with an unbound tail; for thee, on a rock's point, with the entrails of thy ice-cold son, the gods will bind. _Loki_. 50Know, if on a rock's point, with the entrails of my ice-cold son, the gods will bind me, that first and foremost I was at the slaying, when we assailed Thiassi. _Skadi_.

§51-60 · Lokasenna st. 51-60
Manuscript
Scan codex-regius/codex-regius-p48.jpg
Old Norse · heimskringla.no

51"Veiztu, ef fyrstr ok efstr / vartu at fjörlagi, / þá er ér á Þjaza þrifuð, / frá mínum véum / ok vöngum skulu / þér æ köld ráð koma." 52"Léttari í málum / vartu við Laufeyjar son, / þá er þú létz mér á beð þinn boðit; / getit verðr oss slíks, / ef vér görva skulum / telja vömmin vár." 53"Heill ver þú nú, Loki, / ok tak við hrímkálki / fullum forns mjaðar, / heldr þú hana eina / látir með ása sonum / vammalausa vera." 54"Ein þú værir, / ef þú svá værir, / vör ok gröm at veri; / einn ek veit, / svá at ek vita þykkjumk, / hór ok af Hlórriða, / ok var þat sá inn lævísi Loki." 55"Fjöll öll skjalfa; / hygg ek á för vera / heiman Hlórriða; / han ræðr ró, / þeim er rægir hér / goð öll ok guma." 56"Þegi þú, Beyla, / þú ert Byggvis kvæn / ok meini blandinn mjök, / ókynjan meira / kom-a med ása sonum; / öll ertu, deigja, dritin." 57"Þegi þú, rög vættr, / þér skal minn þrúðhamarr, / Mjöllnir, mál fyrnema; / herðaklett / drep ek þér halsi af, / ok verðr þá þínu fjörvi of farit." 58"Jarðar burr / er hér nú inn kominn, / hví þrasir þú svá, Þórr? / En þá þorir þú ekki, / er þú skalt við ulfinn vega, / ok svelgr hann allan Sigföður." 59"Þegi þú, rög vættr, / þér skal minn þrúðhamarr, / Mjöllnir, mál fyrnema; / upp ek þér verp / ok á austrvega, / síðan þik manngi sér." 60"Austrförum þínum / skaltu aldregi / segja seggjum frá, / síz í hanska þumlungi / hnúkðir þú einheri, / ok þóttisk-a þú þá Þórr vera."

English · Benjamin Thorpe (1866)

51Know, if first and foremost thou wast at the slaying, when ye assailed Thiassi, that from my dwellings and fields shall to thee ever cold counsels come. _Loki_. 52Milder wast thou of speech to Laufey's son, when to thy bed thou didst invite me. Such matters must be mentioned, if we accurately must recount our vices. 53Hail to thee, Loki! and this cool cup receive, full of old mead: at least me alone, among the blameless Æsir race, leave stainless. 54So alone shouldst thou be, hadst thou strict and prudent been towards thy mate; but one I know, and, I think, know him well, a favoured rival of Hlorridi, and that is the wily Loki. _Beyla_. 55The fells all tremble: I think Hlorridi is from home journeying. He will bid be quiet him who here insults all gods and men. _Loki_. 56Be silent, Beyla! Thou art Byggvir's wife, and with much evil mingled: never came a greater monster among the Æsir's sons. Thou art a dirty strumpet. 57Silence, thou impure being! My mighty hammer, Miollnir, shall stop thy prating. I will thy head from thy neck strike; then will thy life be ended. _Loki_. 58Now the son of earth is hither come. Why dost thou chafe so, Thor? Thou wilt not dare do so, when with the wolf thou hast to fight, and he the all-powerful father swallows whole. _Thor_. 59Silence, thou impure being! My mighty hammer, Miollnir, shall stop thy prating. Up I will hurl thee to the east region, and none shall see thee after. _Loki_. 60Of thy eastern travels thou shouldest never to people speak, since in a glove-thumb thou, Einheri! wast doubled up, and hardly thoughtest thou wast Thor. _Thor_.

§61-65 · Lokasenna st. 61-65
Manuscript
Scan codex-regius/codex-regius-p48.jpg
Old Norse · heimskringla.no

61"Þegi þú, rög vættr, / þér skal minn þrúðhamarr, / Mjöllnir, mál fyrnema; / hendi inni hægri / drep ek þik Hrungnis bana, / svá at þér brotnar beina hvat." 62"Lifa ætla ek mér / langan aldr, / þóttú hætir hamri mér; / skarpar álar / þóttu þér Skrýmis vera, / ok máttir-a þú þá nesti ná, / ok svalzt þú þá hungri heill." 63"Þegi þú, rög vættr, / þér skal minn þrúðhamarr, / Mjöllnir, mál fyrnema; / Hrungnis bani / mun þér í hel koma / fyr nágrindr neðan." 64"Kvað ek fyr ásum, / kvað ek fyr ása sonum, / þats mik hvatti hugr, / en fyr þér einum / mun ek út ganga, / því at ek veit, at þú vegr. 65Öl gerðir þú, Ægir, / en þú aldri munt / síðan sumbl of gera; / eiga þín öll, / er hér inni er, / leiki yfir logi, / ok brenni þér á baki."

English · Benjamin Thorpe (1866)

61Silence, thou impure being! My mighty hammer, Miollnir, shall stop thy prating: with this right hand I, Hrungnir's bane, will smite thee, so that thy every bone be broken. _Loki_. 62'Tis my intention a long life to live, though with thy hammer thou dost threaten me. Skrymir's thongs seemed to thee hard, when at the food thou couldst not get, when, in full health, of hunger dying. _Thor_. 63Silence, thou impure being! My mighty hammer, Miollnir, shall stop thy prating. Hrungnir's bane shall cast thee down to Hel, beneath the gratings of the dead. _Loki_. 64I have said before the Æsir, I have said before the Æsir's sons, that which my mind suggested: but for thee alone will I go out; because I know that thou wilt fight. 65Oegir! thou hast brewed beer; but thou never shalt henceforth a compotation hold. All thy possessions, which are herein, flame shall play over, and on thy back shall burn thee.

Cite

Source & Cross-References

  • Source text: Codex Regius via handrit.is + heimskringla.no + Thorpe (PG #14726) — view original
  • Critical edition: Codex Regius (GKS 2365 4to)

previous · next · v cycle view · l back to library